Često postavljanja pitanja

  • Štampaj
Savetodavni centar Stalne konferencije gradova i opština

PITANJA KOJA SU GRADOVI I OPŠTINE POSTAVILI SAVETODAVNOM CENTRU SKGO U OBLASTI IZRADE STATUTA

 

Stavovi sadržani u odgovorima koji slede ne odražavaju nužno stavove Stalne konferencije gradova i opština kao institucije, niti konsultanata koji su učestvovali u njihovoj pripremi, a takođe se ne mogu smatrati zvaničnim tumačenjima.


PITANJE:
1. Da li mesto pomoćnika predsednika opštine mora biti sistematizovano u opštinskoj upravi?
ODGOVOR:
Pomoćnici predsednika opštine, kao i poslovi koje će obavljati mogu, ali i ne moraju biti sistematizovani u opštinskoj upravi. Modelom statuta opštine (član 85.) koji je izradila Radna grupa Stalne konferencije gradova i opština predloženo je da mesta pomoćnika budu sistematizovana u okviru opštinske uprave kao organa jedinice lokalne samouprave. Isto tako, predloženo je da se u okviru akta o sistematizaciji poslova i zadataka uprave utvrde poslovi iz pojedinih oblasti za postavljene pomoćnike.
Ali ono sto je važno, nakon usvajanja novog statuta, potrebno je da skupština opštine donese odluku o koeficijentu na osnovu kojega se utvrđuje plata pomoćnika predsednika. Odluku o koeficijentu na predlog opštinskog veća, skupštini predlaže nadležni odbor za administrativno-mandatna pitanja.

PITANJE:
2. Molim Vas za detaljnije pojašnjenje prava, nadležnosti i obaveza zamenika predsednika opštine s obzirom da je Zakonom o lokalnoj samoupravi to nedovoljno precizno. Član 43. Zakona kaže da “predsednik opštine ima zamenika koji ga zamenjuje u slučaju njegove odsutnosti i sprečenosti da obavlja svoju dužnost”. S obzirom da su predsednik i zamenik predsednika opštine u stalnom radnom odnosu u opštini, potrebno je detaljnije objasniti koja su to prava, obaveze i dužnosti kada nije u pitanju odsustvo predsednika opštine, tj. u svakodnevnom radu.
Ove odredbe takođe nisu precizirane u modelu statuta opština koji je izradila SKGO.

ODGOVOR :
Institucija zamenika predsednika opštine propisana je u članu 43. Zakona o lokalnoj samoupravi (Službeni glasnik RS broj 129/07) i ona nije novina u odnosu na stari Zakon o lokalnoj samoupravi (Službeni glasnik RS broj 9/02, 33/04 ? 135/04). Naime, i prema članu 40. stav 5. i 6. ranije važećeg Zakona o lokalnoj samoupravi, predsednik opštine je imao zamenika, koga je imenovao, ali uz prethodnu saglasnost skupštine opštine i koji ga je zamenjivao u slučaju njegove odsutnosti i sprečenosti da obavlja svoju dužnost.
Osim načina izbora, novina je, shodno članu 43. stav 6. Zakona o lokalnoj samoupravi, da su i predsednik opštine i zamenik predsednika opštine na stalnom radu u opštini, što prema ranije važećem Zakonu o lokalnoj samoupravi nije bio imperativ, već su oni ove funkcije mogli obavljati i volonterski.
Međutim, bez obzira da li je u radnom odnosu ili funkciju zamenika predsednika opštine obavlja volonterski, zamenik predsednika opštine ima sva prava, ali i odgovornost predsednika opštine u slučajevima njegove odsutnosti (službeni put, godišnji odmor, plaćeno odsustvo), kao i njegove sprečenosti (dužeg ili kraćeg bolovanja, porodiljskog odsustva). Ovo su formalno pravne situacije i u principu nisu mnogo sporne.
Imajući u vidu složenost poslova koje obavlja predsednik opštine, kao i veliki broj svakodnevnih obaveza i aktivnosti, sasvim je prirodno da zamenik predsednika opštine može i treba da menja predsednika opštine i u svim drugim slučajevima kada je neophodno da u ime predsednika, shodno članu 44. stav 1. tačka 1. Zakona o lokalnoj samoupravi predstavlja i zastupa opštinu, prisustvuje i aktivno učestvuje ili predsedava sastancima na kojima se razmatraju pitanja iz nadležnosti predsednika opštine i opštinskog veća, da prima zvanične delegacije koje dolaze u posetu opštini ili da predvodi delegaciju opštine, da prisustvuje svečanostima koje organizuje opština ili neka druga organizacija, da učestvuje na konferencijama za novinare, da potpisuje određena akta i naloge, da obavlja i druge poslove i aktivnosti za kojima se ukaze potreba i koje mu poveri predsednik opštine. Praktično, reč je o poslovima i aktivnostima koji nisu uređeni posebnim aktima, ali koje zamenik predsednika obavlja na osnovu dogovora sa predsednikom opštine, a sve u cilju efikasnijeg rada i funkcionisanja opštine.
U vezi sa članom 43. stav 2. i 6. treba imati u vidu i član 45. stav 5. Zakona o lokalnoj samoupravi, kojim je propisano da je zamenik predsednika opštine i član opštinskog veća po funkciji.
Imajući u vidu navedene odredbe Zakona o lokalnoj samoupravi, na osnovu kojih je zamenik predsednika opštine po funkciji i član opštinskog veća, za čiju je zakonitost rada odgovoran predsednik opštine, shodno članu 47. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, smatramo da su i svi članovi opštinskog veća, pa prema tome i zamenik predsednika opštine, dužni su da obavljaju i sve one poslove ili grupe poslova iz nadležnosti opštinskog veća koji su im dodeljeni ili na osnovu predloga predsednika opštine u postupku kandidovanja za člana opštinskog veća, shodno članu 45. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, ili na osnovu posebne odluke opštinskog veća, odnosno poslovnika o radu kojima je moguće precizirati podelu pojedinih nadležnosti. Pojedinim članovima opštinskog veća, pre svega onim koji su na stalnom radu opštini, kao i zameniku predsednika opštine, predsednik opštine može da prenese određena zaduženja i na njihovim zajedničkim sastancima (što može biti i deo koalicionog sporazuma) o čemu nije neophodno donositi posebnu odluku.
Primera radi, to mogu biti poslovi iz oblasti privrede, poljoprivrede, budžeta, javnih preduzeća i ustanova, turizma, sporta, kulture, obrazovanja, socijalne zaštite, saobraćaja i infrastrukture, međunarodne saradnje, kao i saradnje sa nevladinim organizacijama i slično.

PITANJE:
3. Da li je 10.000 stanovnika neumitni uslov za formiranje gradske opštine?
ODGOVOR :
Članom 188. Ustava RS kao jedinice lokalne samouprave određene su opštine, gradovi i grad Beograd. Članom 189. Ustava data je mogućnost gradovima da na svojoj teritoriji obrazuju dve ili više gradskih opština. Gradske opštine obrazuju se statutom grada.

Članom 25. Zakona o lokalnoj samoupravi takođe je predviđena mogućnost da se statutom grada obrazuju gradske opštine i urede poslovi iz nadležnosti grada koje vrše gradske opštine. Zakon o lokalnim izborima i Zakon o teritorijalnoj organizaciji RS „ne poznaju“ gradsku opštinu, već se odredbe ovih zakona odnose isključivo na jedinice lokalne samouprave.

Polazeći od izloženog, smatramo nespornim da gradska opština nije jedinica lokalne samouprave, niti je teritorijalna jedinica u smislu Zakona o teritorijalnoj organizaciji RS, iz čega proizilazi da se odredbe pomenutih zakona, koje se odnose na jedinice lokalne samouprave, ne mogu neposredno primeniti na gradske opštine.

To dalje znači da kriterijumi za obazovanje opštine kao jedinice lokalne samouprave, utvrđeni u članu 18. Zakona o lokalnoj samoupravi (između ostalog, najmanje 10.000 stanovnika) nisu obavezujući za grad prilikom obrazovanja gradskih opština, odnosno nisu uslov za njihovo obrazovanje. Međutim, iako grad ima punu slobodu da odluči da li će statutom obrazovati gradsku opštinu, pretpostavka je da će prethodno biti objektivno i stručno sagledane sve okolnosti, potrebe i mogućnosti konkretnog grada, pri čemu broj stanovnika na određenom području može biti jedan od kriterijuma za obrazovanje gradske opštine.

PITANJE:
4. Da li grad samostalno odlučuje o načinu izbora odbornika gradske opštine tj. da li je moguće da grad propiše da izbori budu VEĆINSKI, na način na koji je to do sada propisivala opština, a za izbor članova saveta mesnih zajednica?
ODGOVOR :
Saglasno pomenutim odredbama Ustava i Zakona o lokalnoj samoupravi, statutom grada može se, ali ne mora, predvideti da se na njegovoj teritoriji obrazuju dve ili više gradskih opština i određuju se poslovi iz nadležnosti grada koje vrše gradske opštine.
Ovako dato ovlašćenje podrazumeva, iako Zakonom nije izričito predviđeno, da se statutom grada kojim su obrazovane gradske opštine, istovremeno uređuju područja za koja se gradske opštine obrazuju, način obrazovanja novih i ukidanja postojećih gradskih opština, odnosno promene njihovih područja, organi i način izbora organa gradskih opština, kao i međusobni odnosi organa grada i organa gradskih opština.
Polazeći od izloženog, modelom statuta grada sa gradskim opštinama, koji su sačinile Stalna konferencija gradova i opština i Centar modernih veština, predložen je samo jedan od mogućih načina organizovanja gradskih opština, ali gradovi mogu izabrati da to učine i na drugačiji način. Naime, modelom statuta grada predviđeni su isti organi kakvi postoje na nivou grada i koji se biraju na isti način kao organi grada. Međutim, statutom grada mogu se na drugačiji način urediti organi gradske opštine (na primer, umesto skupštine može se predvideti savet, umesto dva izvršna organa opredeliti samo jedan i sl.), kao i način izbora tih organa.
Napominjemo da statuti gradova koji već imaju gradske opštine u svom sastavu sadrže različita rešenja u pogledu organa gradskih opština i načina njihovog izbora – primera radi, gradske opštine u Beogradu imaju iste organe kao grad Beograd, ali se način izbora i ovlašćenja predsednika gradske opštine razlikuju od Zakonom uređenog načina izbora gradonačelnika grada Beograda, gradske opštine u Novom Sadu nemaju skupštinu, već savet koji čine odbornici izabrani u Skupštini grada sa područja gradske opštine. Dakle, statutom grada uređuje se način izbora odbornika skupštine gradske opštine koji može biti različit od načina izbora odbornika skupštine grada (koji je uređen Zakonom o lokalnim izborima koji se, kao što je rečeno, ne primenjuje neposredno na gradsku opštinu).

PITANJE:
5. Da li rok za formiranje organa gradske opštine može biti duži od jedne godine?
ODGOVOR :
Rok za obrazovanje organa novoosnovanih gradskih opština određuje se isključivo prelaznim odredbama statuta grada kojim su gradske opštine osnovane. Dužina ovog roka zavisiće od niza konkretnih okolnosti, a pre svega od toga koji su organi gradskih opština predviđeni i na koji način je uređen njihov izbor.

Posebno napominjemo da je pravno moguće da se prelaznim odredbama statuta predvidi “odložena primena” odredaba statuta koje se odnose na gradske opštine – na primer, da se predvidi njihova primena od sprovođenja narednih izbora za odbornike skupštine grada.

PITANJE:
6. Da li odbornik u gradskoj skupštini može biti istovremeno i odbornik u skupštini gradske opštine?
ODGOVOR :
Ukoliko statutom grada ne bude drugačije predviđeno, smatramo da nema smetnji da odbornik skupštine grada bude istovremeno i odbornik skupštine gradske opštine.

PITANJE:
7. Kako odrediti status opštinskog javnog pravobranioca, s obzirom da nije predviđen u modelu statuta?
ODGOVOR :
Članom 16. Zakona o javnom pravobranilaštvu utvrđeno je da Republičko javno pravobranilaštvo može javnom pravobranilaštvu, odnosno organu ili organizaciji opštine koja vrši poslove zaštite imovinskih prava i interesa te opštine poveriti vršenje pojedinih poslova i radnji u postupanju pred mesno nadležnim sudom kada se radi o pravnoj zaštiti imovinskih prava i interesa iz člana 7. istog Zakona.
Član 20. stav 1. tačka 27. Zakona o lokalnoj samoupravi utvrđuje da opština preko svojih organa u skladu sa Ustavom i zakonom organizuje vršenje poslova pravne zaštite svojih prava i interesa. Dakle, opština odlučuje na koji će način organizovati poslove pravne zaštite svojih prava i interesa.
Saglasno odredbama napred navedenih članova Zakona o javnom pravobranilaštvu i Zakona o lokalnoj samoupravi, nadležnost je opštine da organizuje vršenje poslova pravne zaštite kao i svojih prava i interesa.
Do sada je u praksi pravobranilaštvo bilo samostalni organ koji preduzima pravne radnje i koristi pravna sredstva pred sudovima i drugim nadležnim organima, radi ostvarivanja imovinskih prava i interesa opštine, njenih organa i organizacija koje se finansiraju iz budžeta opštine. Da imovinsko pravne interese štiti i zastupa opštinski javni pravobranilac (postavljeno lice), opštine su ustanovljavale posebnom odlukom skupštine opštine. U odluci se utvrđuje delokrug, organizacija i rad opštinskog javnog pravobranioca.
Poslovi opštinskog javnog pravobranilaštva (OJP) se mogu organizovati u okviru opštinske uprave kao organa jedinice lokalne samouprave, ali naše je mišljenje da je svakako bolje ustanoviti opštinskog javnog pravobranioca koji ima svoju službu, a koja obavlja poslove pravne zaštite.
Funkciju pravobranilaštva vrši opštinski javni pravobranilac koga postavlja i razrešava skupština opštine. OJP se postavlja na četiri godine i on rukovodi službom – odnosno radom opštinskog praobranilaštva.
OJP može da ima zamenika koji preduzima svaku radnju u postupku pred sudom i drugim državnim organima za koju je ovlašćen. Zamenika postavlja i razrešava skupština opštine.
Za opštinskog javnog pravobranioca i za zamenika opštinskog javnog pravobranioca može biti postavljeno lice koje je državljanin Republike Srbije i ispunjava opšte uslove za zasnivanje radnog odnosa u državnim organima, koje ima završen pravni fakultet, položen pravosudni ispit i 5 godina radnog iskustva na poslovima pravne struke.
Opštinski javni pravobranilac za svoj rad i rad pravobranilaštva odgovara skupštini opštine.
Pravobranilaštvo ima pravilnik o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mesta koji donosi postavljeni opštinski javni pravobranilac, uz prethodnu saglasnost opštinskog veća.
Sredstva za rad pravobranilaštva obezbeđuju se iz budžeta opštine.
Na osnovu napred navedenog proizilazi da opština na osnovu nadležnosti koja proizilazi iz Zakona o lokalnoj samoupravi, treba da donese odluku na koji način će organizovati poslove pravne zaštite svojih prava i interesa, odnosno da odluči da li će to biti posebno organizovana služba opštinskog javnog pravobranilaštva kojim rukovodi OJP, po postavljenju, a po prethodno donešenoj odluci od strane skupštine opštine, ili će ove poslove sistematizovati u okviru opštinske uprave.

PITANJE:
8. Da li pomoćnik predsednika opštine može biti član opštinskog veća?
ODGOVOR :
Zakon o lokalnoj samoupravi, član 45. stav 2. utvrđuje da kandidate za članove opštinskog veća predlaže skupštini opštine, predsednik opštine. U istom članu stavu 9. utvrđuje se da članovi opštinskog veća mogu biti na stalnom radu u opštini.
U članu 46. tački 4. istog Zakona, utvrđuje se kao jedna od nadležnosti opštinskog veća da vrši nadzor nad radom opštinske uprave, poništava ili ukida akte opštinske uprave koji nisu u saglasnosti sa zakonom, statutom i drugim opštim aktom ili odlukom koje donosi skupština opštine. Opštinsko veće je kolektivni organ, čiji članovi imaju zaduženja za pojedine oblasti npr. finansije, zdravstvo, poljoprivreda, komunalne delatnosti itd. Pomoćnici predsednika opštine, kao postavljena lica, pomažu predsedniku opštine u obavljanju poslova i zadataka iz okvira njegovih nadležnosti, po pojedinim oblastima za koje su zaduženi. Dakle, pomoćnici imaju savetodavnu ulogu. Zakonom o lokalnoj samoupravi (član 58.) takođe je utvrđeno da pomoćnici obavljaju poslove utvrđene aktom o organizaciji opštinske uprave. Iz svega proizilazi da su pomoćnici i zaposleni u opštinskoj upravi.
Iz napred navedenog proizilazi da jedno lice (pomoćnik) ne može da bude zaposlen i da obavlja pomoćničke poslove u okviru opštinske uprave za predsednika opštine i istovremeno da bude izabran član opštinskog veća (na stalnom radu) koje vrši nadzor i kontrolu nad radom te iste uprave u okviru koje su utvrđeni poslovi pomoćnika.

PITANJE :
9. Da li gradonačelnik, kao izvršni organ grada, moze donositi opšta akta?
ODGOVOR :
Na osnovu člana 66. stav 3. a u vezi sa članom 28. stav 1 i članom 32. stav 1. tačka 6. Zakona o lokalnoj samoupravi (Službeni glasnik RS broj 129/07) jedino je skupština grada, kao najviši organ grada koji vrši osnovne funkcije lokalne vlasti, ovlašćena da u skladu sa Ustavom (član 191. stav 2.), zakonom i statutom donosi propise i druge opšte akte.
S obzirom da je gradonačelnik izvršni organ grada, na osnovu člana 66. stav 4, a u vezi sa članom 44. stav 1. tačka 5. Zakona o lokalnoj samoupravi, gradonačelnik donosi pojedinačne akte za koje ovlašćen zakonom, statutom ili odlukom skupštine grada.
Prema tome, smatramo da gradonačelnik nije nadležan i ne može donositi opšte akte, jer opšti akti su akti koji sadrže opšte pravne norme koje su imperativna, impersonalna, opšta pravila ponašanja koja važe za budućnost i koja su sankcionisana državnim monopolom prinude.

PITANJE :
10. Da li gradonačelnik može biti predlagač akata koje donosi skupština grada?
ODGOVOR :
Na osnovu člana 66. stav 5. a u vezi sa članom 46. stav 1. tačka 1. Zakona o lokalnoj samoupravi gradsko veće je izvršni organ koji predlaže statut, budžet i druge odluke koje donosi skupština, a gradonačelnik, na osnovu člana 66. stav 4. a u vezi sa članom 44. stav 1. tačka 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, predlaže način rešavanja pitanja o kojima odlučuje skupština grada.
Prema tome, smatramo da je gradsko veće jedini organ koji je nadležan da skupštini predlaže donošenje akata iz njene nadležnosti.

PITANJE :
11. Da li gradonačelnik može biti predlagač akata koje donosi gradsko veće?
ODGOVOR :
Imajući u vidu član 47. stav 1. kao i već pomenuti član 44. stav 1. tačka 2. i 6. Zakona o lokalnoj samoupravi kojima je propisano da gradonačelnik predstavlja gradsko veće, saziva i vodi njegove sednice i da predlaže način rešavanja pitanja o kojima odlučuje skupština grada i vrši i druge poslove utvrđene statutom i drugim aktima grada, smatramo da gradonačelnik može da bude predlagač akata koje donosi gradsko veće, na način i po postupku koji je propisan poslovnikom o radu gradskog veća.
Naime, na osnovu člana 47. stav 6. Zakona o lokalnoj samoupravi propisano je da se organizacija, način rada i odlučivanja gradskog veća detaljnije uređuje njegovim poslovnikom, u skladu sa zakonom i statutom.

PITANJE :
12. U kojoj formi i u kom postupku gradonačelnik predlaže način rešavanja pitanja o kojima odlučuje skupština?
ODGOVOR :
Smatramo da su forma i postupak predlaganja načina rešavanja pitanja o kojima odlučuje skupština, ali i gradsko veće, materija koja se bliže uređuje poslovnikom o radu skupštine grada i poslovnikom o radu gradskog veća, u skladu sa članom 41. i 47. Zakona o lokalnoj samoupravi.
Napominjemo da je u skladu sa članom 52. stav 1. tačka 1. Zakona o lokalnoj samoupravi, gradska uprava organ koji priprema nacrte propisa i drugih akata koje donosi skupština grada, gradonačelnik i gradsko veće.

PITANJE :
13. Da li statutom moraju da se predvide oblasti za koje se postavljaju pomoćnici gradonačelnika ili se te oblasti mogu predvideti odlukom o gradskoj upravi?
ODGOVOR :
Na osnovu člana 58. Zakona o lokalnoj samoupravi propisano je da se statutom kao najvišim pravnim aktom jedinice lokalne samouprave može predvideti postavljenje pomoćnika predsednika opštine za pojedine oblasti. Shodno pomenutoj odredbi Zakona, važno je statutom predvideti postavljanje pomoćnika, a aktom o organizaciji uprave (odluka o gradskoj upravi), utvrđuju se oblasti u okviru kojih će postavljeni pomoćnici obavljati svoje poslove i zadatke, odnosno biti zaduženi da u pojedinim oblastima pomažu gradonačelniku. Važno je ovde istaći da pomoćnici imaju savetodavnu, pomoćničku ulogu.
Dakle, odlukom o gradskoj upravi utvrđuju se oblasti za postavljene pomoćnike (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda, razvoj turizma, međunarodna i regionalna saradnja, razvoj kulture i zaštita kulturno-istorijske baštine, itd.).

PITANJE :
14. Koji organ daje saglasnost na opšte akte korisnika sredstava budžeta čiji se rad finansira iz sredstava budžeta grada, a kojima se utvrđuje broj i struktura zaposlenih u njima?
ODGOVOR :
Na osnovu člana 32. stav 1. tačka 8. Zakona o lokalnoj samoupravi, propisano je da skupština grada osniva službe, javna preduzeća, ustanove i organizacije, utvrđene statutom grada i vrši nadzor nad njihovim radom.
Na osnovu člana 13. Zakona o javnim službama (Službeni glasnik RS broj 42/91 i 71/94) propisano je da osnivač ustanove obezbeđuje sredstva potrebna za osnivanje i početak rada ustanove i donosi akt o osnivanju koji sadrži i odredbe o iznosu sredstava za osnivanje i početak rada ustanove i način obezbeđivanja sredstava, kao i odredbe o međusobnim pravima i obavezama ustanove i osnivača.
Prema tome, smatramo da je to organ određen u statutu osnivača ili u aktu o osnivanju ustanove, kao korisnika budžetskih sredstava. To mogu biti i skupština grada, ali i gradonačelnik ako mu je to statutom ili aktom o osnivanju preneto u nadležnost.

PITANJE :
15. Da li zaposleni u gradskoj upravi, shodno članu 77. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, mogu obavljati poslove overe prepisa, rukopisa i izdavati izvode iz matičnih knjiga putem automatske obrade podataka, odnosno obavljati poverene poslove u mesnim zajednicama (gradskim, seoskim)?
ODGOVOR:
Na osnovu člana 21. Zakona o lokalnoj samoupravi utvrđeno je da se pojedini poslovi državne uprave zakonom mogu poveriti svim ili pojedinim opštinama, u interesu efikasnijeg i racionalnijeg ostvarivanja prava i obaveza građana i zadovoljavanja njihovih potreba od neposrednog interesa za život i rad.
Na osnovu člana 77. Zakona o lokalnoj samoupravi skupština grada može svim ili pojedinim mesnim zajednicama i drugim oblicima mesne samouprave poveriti vršenje određenih poslova iz svoje nadležnosti, uz obezbeđivanje za to potrebnih sredstava. Gradonačelnik određuje način i mesto vršenja određenih poslova, na predlog načelnika gradske uprave.
Na osnovu člana 2. Zakona o overavanju potpisa, prepisa i rukopisa (Službeni glasnik RS broj 3/93) propisano je da opštinska uprava kao organ jedinice lokalne samouprave, vrši poslove overavanja kao poverene poslove. Poslove overavanja vrši službeno lice određeno rešenjem.
Na osnovu člana 3. Zakona o matičnim knjigama (Službeni glasnik SRJ broj 15/90 i Službeni glasnik RS broj 57/03 i 101/05) propisano je da vođenje matičnih knjiga obezbeđuje opština, a da matične knjige neposredno vodi posebno za to ovlašćeni radnik, matičar.
Iz svega proizilazi da zaposleni, službena lica određena rešenjem i ovlašćena u gradskoj upravi, shodno članu 77. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi, mogu obavljati poslove overavanja i izdavanja izvoda iz matičnih knjiga putem automatske obrade podataka. Uslove za rad, kao i način organizacije pomenutih poverenih poslova, obezbeđuje gradska uprava u skladu sa zakonom.

PITANJE :
16. Da li se prilikom donošenja novog statuta mora primenjivati procedura važećeg statuta, ukoliko su pojedine odredbe koje regulišu postupak donošenja, odnosno promene statuta u suprotnosti sa novim zakonom ili se može neposredno primeniti Zakon o lokalnoj samoupravi?
ODGOVOR :
U prelaznim i završnim odredbama novog, važećeg Zakona o lokalnoj samoupravi, član 100. utvrđuje dužnost novoizabrane skupštine jedinice lokalne samouprave da u roku od 90 dana od dana svog konstituisanja uskladi svoj statut sa odredbama novog, važećeg Zakona.
Danom stupanja na snagu novog Zakona o lokalnoj samoupravi, prestao je da važi prethodni Zakon o lokalnoj samoupravi (Sluzbeni glasnik RS 9/02, 33/04, 135/04 i 62/06), a samim tim i odredbe statuta grada koje su u suprotnosti sa novim Zakonom o lokalnoj samoupravi. Imajući u vidu zakonske odredbe skupština grada dužna je primenjivati (neposredno) u postupku donošenja novog statuta odredbe važećeg Zakona o lokalnoj samoupravi.

PITANJE :
17. Da li postoji mogućnost da pomoćnici gradonačelnika ne budu u radnom odnosu?
ODGOVOR :
Pomoćnici gradonačelnika, kao postavljena lica, pomažu gradonačelniku u obavljanju poslova i zadataka iz okvira njegovih nadležnosti, po pojedinim oblastima za koje su zaduženi. Dakle, pomoćnici imaju savetodavnu ulogu, u okviru gradske uprave. Kao postavljena lica za svoj rad odgovaraju neposredno gradonačelniku.
Na osnovu člana 58. stav 2. Zakona o lokalnoj samoupravi utvrđeno je da pomoćnici gradonačelnika obavljaju poslove utvrđene aktom o organizaciji gradske uprave, iz čega proizilazi da su pomoćnici i zaposleni u gradskoj upravi.
S obzirom da se radi o postavljenim licima, na osnovu člana 75. a u vezi sa članom 8. stav 1. tačka 1. Zakona o radnim odnosima u državnim organima (Službeni glasnik RS broj 48/91, 66/91, 44/98, 49/99, 34/01 i 39/02) kojim je propisano je da se lice prima u radni odnos u organe gradova i opština na osnovu akta o izboru, odnosno postavljenja na funkciju. Na osnovu stava 2. istog člana 8. „radni odnos zasniva se danom stupanja na rad lica iz stava 1. ovog člana“.
U ranije važećem Zakonu o lokalnoj samoupravi, predsednik opštine, odnosno gradonačelnik, mogao je za vršenje poslova opštine, odnosno grada koristiti usluge opštinskog, odnosno gradskog menadžera. Uslovi i način korišćenja usluga menadžera definisani su ugovorom koji je za opštinu, odnosno grad zaključivao predsednik opštine, odnosno gradonačelnik.
U novom Zakonu u lokalnoj samoupravi gradonačelnik ima pravo da postavlja i razrešava svoje pomoćnike, ali u okviru gradske uprave.
S obzirom da zakonodavac nije predvideo mogućnost zaključivanja ugovora sa pomoćnicima, kao ni mogućnost obavljanja ovih poslova uz funkcionerski dodatak, a još manje mogućnost da pomoćnici gradonačelnika ove poslove obavljaju volonterski, smatramo da se radi o postavljenim licima koji poslove pomoćnika obavljaju kao zaposleni u gradskoj upravi.