Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.

Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.

 Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.

Pošaljite pitanje

Baza pitanja i odgovora

Lokalne finansije i javna svojina

Po rešenju o utvrđivanju vrednosti nepokretnosti donosi se zaključak o prodaji koji prati Oglas. Zatim o javnom nadmetanju se sačinjava Zapisnik, ukoliko prodaja uspe donosi se rešenje o prodaji nepokretnosti putem javnog nadmetanja, a po isplati od strane kupca, donosi se rešenja o predaji nepokretnosti kupcu. Da li je tačan redosled ovih radnji?

Uplata iznosa za koji je izvršena prodaja nepokretnosti, kupcu, vrši se takođe na evidencioni račun sa obavezom da se bez odlaganja, donese rasporedno rešenje iz člana 93. stav 4. ZPPPA, kojim se raspoređuje uplata sa evidencionog računa na račune javnih prihoda propisane Pravilnikom o uslovima i načinu vođenja računa za uplatu javnih prihoda i raspored sa tih računa, prema redosledu namirenja iz člana 70. ZPPPA. U isto vreme vrši se raspoređivanje i uplata za iznos troškova prinudne naplate i uvećanje poreskog duga koji u sebi ne sadrži kamatu i koji je predmet prinudne naplate na propisane uplatne račune.

Rasporedno rešenje se, zajedno sa popunjenim nalozima za prenos, bez odlaganja, dostavlja na izvršenje Upravi za trezor – nadležnoj filijali. Broj popunjenih naloga za prenos mora da odgovara broju računa na koje se vrši raspored sredstava (preknjižavanje sa evidencionog računa na račune javnih prihoda na kojima je iskazan dug).


Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.


Lokalne finansije i javna svojina

Postoji nedoumica u vezi prosečne cene nepokretnosti u zoni u kojoj nije bilo najmanje tri prometa. Na primer: postoji treća zona (koju čine pretežno seoska područja) i ona se graniči sa drugom zonom (šire gradsko područje) i zonama koje se nalaze u drugim opštinama. U dosadašnjoj praksi uziman je prosek prosečnih cena, između druge i zone koja se nalazi na teritoriji druge JLS. Da li je to ispravno ili ne, imajući u vidu da član 6. stav 7. Zakona o porezima na imovinu koji kaže da: "granične zone iz stava 6. ovog člana su zone čije se teritorije graniče sa zonom u kojoj nije bilo prometa, koje pripadaju istoj jedinici lokalne samouprave". Da li se može zaključiti da se moraju uzeti samo granične zone koje pripadaju jedinici lokalne samouprave? Takođe, ako u graničnim zonama nije bilo prometa odgovarajućih nepokretnosti, da li se kao osnovica poreza za narednu (2019. godinu) uzima iznos osnovice iz prethodne 2018. godine, ili se uzimaju tržišne vrednosti iz najopremljenije zone?

Odredbe Zakona o izmenama i dopunama Zakona o porezima na imovinu u članu 33. (koje nisu ušle u prečišćeni tekst), u stavu 5. propisuje da će se kod utvrđivanja poreza na imovinu za 2019. godinu koristiti prosečne cene kvadratnog metra odgovarajućih nepokretnosti u zonama, koje su objavljene do 30. novembra 2018. godine, osim:

  • kada su u pitanju prosečne cene kvadratnog metra drugog zemljišta (kao nove grupe nepokretnosti), kada su JLS mogle da do 31.12.2018. godine da utvrde i objave te cene i
  • prosečne cene za građevinsko, šumsko i poljoprivredno zemljište u slučaju kada je JLS donela odluku kojom se neizgrađeno građevinsko zemljište koje se isključivo koristi za gajenje biljaka, odnosno sadnog materijala, odnosno šuma, za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu za 2019. godinu razvrastava u poljoprivredno, odnosno šumsko zemljište.

Prema navedenom, izmene odredbe člana 6. stav 7. Zakona o porezima na imovinu primenjivaće se kod utvrđivanja prosečnih cena kvadratnog metra odgovarajućih nepokretrnosti u zoni, za utvrđivanje poreza na imovinu od 2020. godine.

Kada ni u graničnim zonama nije bilo prometa odgovarajućih nepokretnosti, osnovica poreza na imovinu za te nepokretnosti u zoni u kojoj nije bilo prometa jednaka je osnovici poreza na imovinu te, odnosno odgovarajuće nepokretnosti u toj zoni obveznika koji ne vode poslovne knjige za tekuću godinu (godina koja prethodi godini za koju se utvrđuje porez).

Odredbe člana 7a. Zakona o porezima na imovinu odnose se na obavezu objavljivanja prosečnih cena odgovarajućih nepokretnosti u zoni koja je prema odluci utvrđena kao najopremljenija zona i primenjuju se za potrebe utvrđivanja osnovice poreza na imovinu obveznicima koji vode poslovne knjige.


Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.

Lokalne finansije i javna svojina

Potrebno je mišljenje oko poreskog oslobođenja po članu 12. stav 1. tačka 10) Zakona o porezima na imovinu. Naime, primećeno je da obveznici sa sela u okolini opštine kojima je u postupku legalizacije neophodno da podnesu nove poreske prijave, zbog ekonomskih objekata velikih površina registruju poljoprivredno gazdinstvo kako bi za iste imali poresko oslobođenje. Zna se da od dokumentacije treba da prilože potvrdu o registraciji i mogu da izvade uverenje o katastarskom prihodu iz katastra nepokretnosti. S obzirom na to, da se često radi o više objekata sa preko 200 kvadrata, da li postoji još nešto što bi moglo da se zahteva kao dokaz za ostvarivanje prava na ovo poresko oslobođenje. U pitanju su domaćinstva čiji se članovi nalaze na privremenom radu u inostranstvu, ili su već inostrani penzioneri, pa su objekti iz tih razloga pravljeni u većem broju i sa većim površinama. Vrlo je simptomatično što je većina tih registracija iz ove godine i jasno se vidi da su se oni raspitali na koji bi način mogli porez manje da plaćaju.

Prema odredbi člana 12. stav 1. tačka 10) porez na imovinu se ne plaća na nepokretnosti obveznika poreza na dohodak građana na prihode od poljoprivrede i šumarstva, odnosno obveznika kome je poljoprivreda pretežna registrovana delatnost, koji su namenjeni i koriste se isključivo za primarnu poljoprivrednu proizvodnju, u skladu sa zakonom kojim se uređuje poljoprivredno zemljište.

Prema odredbi člana 12. stav 3. Zakona, odredbe stava 1. tačka 2)-11) i stava 2. tog člana ne primenjuju se na napokretnosti koje se trajno daju drugim licima radi ostvarivanja prihoda. Trajnim davanjem drugim licima, u smislu člana 12. stav 3. Zakona, smatra se svako ustupanje nepokretnosti drugom licu uz naknadu, koje u toku 12 meseci, neprekidno ili sa prekidima, traje duže od 183 dana (član 12. stav 4. Zakona).

Prema odredbi člana 26. stav 2. Zakona o poljoprivrednom zemljištu objekti koji se koriste za primarnu poljoprivrednu proizvodnju, odnosno koji su u funkciji primarne poljoprivredne proizvodnje su objekti za smeštaj mehanizacije, repromaterijala, smeštaj i čuvanje gotovih poljoprivrednih proizvoda, staje za gajenje stoke, objekti za potrebe gajenja i prikazivanja starih autuhtonih sorti biljnih kultura i rasa domaćih životinja, objekti za gajenje prečurki, puževa i riba.

Pored navedenog odlučne činjenice su i razvrstavanje delatnosti kojom se obveznik bavi prema Uredbi o klasifikaciji delatnosti.

Prema navedenom, pravo na oslobođenje od poreza na imovinu primenom člana 12. stav 1. tačka 10) zakona, može se ostvariti samo kada su ispunjeni svi sledeći uslovi: 

  • da je obveznik poreza na imovinu ujedno i obveznik poreza na dohodak građana na prihode od poljoprivrede i šumarstva ili lice kome je poljoprivreda pretežna delatnost;
  • da je predmet oporezivanja porezom na imovinu objekat namenjen za primarnu poljoprivrednu proizvodnju, u skladu sa zakonom kojim se uređuje poljoprivredno zemljište;
  • da je objekat namenjen i faktički se isključivo koristi za primarnu poljoprivrednu proizvodnju, u skladu sa zakonom kojim se uređuje poljoprivredno zemljište;
  • da objekat nije ustupljen drugom licu uz naknadu, koje ustupanje u toku dvanaest meseci ( neprekidno ili sa prekidima) traje duže od 183 dana.

U vezi oporezivanja objekata u vlasništvu fizičkih lica koja su nosioci poljoprivrednog gazdinstva i pojave da im je to način da izbegnu plaćanje porezna za objekte velike površine ističemo sledeće:

Fizičko lice koje ostvaruje prohode od poljoprivrede i šumarstva, odnosno prihode od prodaje poljoprivrednih i šumarskih proizvoda, koje je nosliac porodičnog poljoprivrednog gazdinstva upisanog u registar, koje se opredelilo da ima svojstvo preduzetnika pa vodi poslovne knjige - za nepokretnosti koje su evidentirane u njegovim poslovnim knjigama.

S druge strane, fizičko lice koje ostvaruje prihod od poljoprivrede, a nema status preduzetnika, nema ni obavezu da vodi poslovne knjige, pa stoga nema ni obavezu samooporezivanja za nepokretnosti za koje je obveznik poreza na imovinu.

Da bi fizičko lice moglo da ostvari pravo na poresko oslobođenje, pored uslova da se radi o objektu koji je isključivo namenjen za primarnu poljoprivrednu proizvodnju koji se ne daje u zakup, zakonom je propisan i uslov da je to lice obveznik poreza na dohodak od poljoprivrede.

Obveznik poreza na dohodak građana na prihode od poljoprivrede i šumarstva je fizičko lice koje po tom osnovu ostvari prihod, nezavisno od toga da li je izvršilo registraciju poljoprivrednog gazdinstva, da li je obveznik poreza na dodatu vrednost, da li ima poresku obavezu ili porez na dohodak građana, prema odredbi člana 1. stav 1. i člana 2. stav 1. Zakona o porezu na dohodak građana, plaćaju fizička lica koja ostvaruju dohodak, na prihode iz svih izvora, osim onih koji su posebno izuzeti Zakonom o porezu na dohodak građana.

Odredbom člana 32. stav 1. ovog zakona  propisano je da je obveznik poreza na prihode od samostalne delatnosti fizičko lice koje ostvaruje prihode obavljanjem delatnosti iz člana 31. tog zakona i svako drugo fizičko lice koje je obveznik poreza na dodatu vrednost u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost (u daljem tekstu: preduzetnik).

Obveznik poreza po osnovu prihoda od poljoprivrede i šumarstva - preduzetnik fizičko je lice - nosilac porodičnog poljoprivrednog gazdinstva upisanog u registar poljoprivrednih gazdinstava u skladu sa propisima koji uređuju tu oblast i koje vodi poslovne knjige u skaldu sa članom 43. stav 2. Zakona o porezu na dohodak građana (član 32. stav 2. Zakona).

Odredbom člana 85. stav 1. tačka 16) Zakona o porezu na dohodak građana propisano je da se ostalim prihodima u smislu tog zakona smatraju i svi drugi prihodi koji nisu oporezovani po drugom osnovu ili nisu izuzeti od oporezivanja ili oslobođeni plaćanja poreza po tom zakonu, osim prihoda od prodaje poljoprivrednih i šumskih proizvoda, odnosno plodova i lekovitog bilja koje ostvare fizička lica:

  1. nosioci poljoprivrednog gazdinstva;
  2. koja doprinose za obavezno socijalno osiguranje plaćaju po rešenju u skladu sa zakonom kojim se uređuju doprinosi za obavezno socijalno osiguranje;
  3. korisnici poljoprivredne penzije.

Prema odredbi člana 85. stav 2. Zakona, obveznik poreza na druge prihode je fizičko lice koje ostvari prihode iz stava 1. ovog člana.

Saglasno sa stavom 5. tog člana, oporezivi prihod iz stava 1. tačka 16) tog člana, koji fizičko lice ostvari od prodaje poljoprivrednih i šumskih proizvoda, odnosno plodova i lekovitog bilja, čini bruto prihod umanjen za normirane troškove u visini od 90%.

Znači, svako fizičko lice koje je obveznik poreza na dohodak građana na prihode od poljoprivrede i šumarstva, primenom člana 12. stav 1. tačka 10) i st. 3. i 4. Zakona, ne plaća porez na imovinu na objekte koji su namenjeni i koriste se isključivo za primarnu poljoprivrednu proizvodnju u skladu sa zakonom kojim se uređuje poljoprivredno zemljište (na objekte za smeštaj mehanizacije, repromaterijala, smeštaj i čuvanje gotovih poljoprivrednih proizvoda, staje za gajenje stoke), pod uslovom da ti objekti nisu ustupljeni drugom licu uz naknadu, na period koji u toku 12 meseci, neprekidno ili sa prekidima, traje duže od 183 dana.

Dokaz  da je lice obveznik poreza na dohodak građana na prihode od poljoprivrede i šumarstva, može biti uverenje iz Poreske uprave koje treba da dostavi poreski obveznik, ili se taj podatak može pribaviti i službenim putem (mada je po članu 51. ZPPPA obaveza obveznika da dostavi dokaze za poreska oslobođenja i umanjenja).

Definicija šta je to poljoprivredno gazdinstvo, data je u članu 2. Zakona o poljoprivredi i ruralnom razvoju, kojim je propisano da poljoprivredno gazdinstvo jeste proizvodna jedinica na kojoj privredno društvo, zemljoradnička zadruga, ustanova ili drugo pravno lice, preduzetnik ili poljoprivrednik obavlja poljoprivrednu proizvodnju. Ovim zakonom uređena je i registracija i poslovanje poljoprivrednih gazdinstava.


Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.

Lokalne finansije i javna svojina

Isporukom iz Instituta Mihajlo Pupin br. 300 od 28.02. "odgovorno lice'" na rešenjima za javne prihode promenjeno je u "ovlašćeno lice"? Šta je razlog tome i koji je zakonski osnov?

Članom 39. ZUP uređeno je ovlašćenje službenog lica i delegacija ovlašćenja. Stavom 1. ovog člana propisano je da organ postupa u upravnoj stvari preko ovlašćenog službenog lica. U skladu sa navedenim, kao i po primedbama Državne revizorske institucije u pojedinim lokalnim samoupravama, izvršena je izmena u aplikaciji Instituta Mihajlo Pupin.


Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.

Lokalne finansije i javna svojina

Pravno lice treba da radi promenu namene zemljišta i poreski organ treba da dostavi visinu poreske osnovice za 2018 godinu. To lice je imalo utvrđenu osnovicu za datu parcelu po ceni građevinskog zemljišta, a sada hoće da podnese izmenjenu poresku prijavu za 2018 godinu po ceni građevinskog u poljoprivredne svrhe gde bi imao da plati desetostuko niži iznos. Da li treba da da nova osnovica (koja je desetostuku niža) ili se može po prvobitnoj prijavi dati podatak o osnovici?

Članom 44. Zakona o naknadama za korišćenje javnih dobara propisano je da je "osnovica za promenu namene poljoprivrednog zemljišta jednaka osnovici za porez na imovinu tog zemljišta u godini koja prethodi godini u kojoj je podnet zahtev za promenu namene zemljišta. Osnovica za promenu namene poljoprivrednog zemljišta za koje nije utvrđen porez na imovinu u godini koja prethodi godini u kojoj se menja namena, odnosno osnovica za poljoprivredno zemljište koje je oslobođeno plaćanja poreza na imovinu utvrđuje se na osnovu prosečne cene kvadratnog metra poljoprivrednog zemljišta u odgovarajućoj, odnosno graničnoj zoni, određene aktom jedinice lokalne samouprave za potrebe utvrđivanja poreza na imovinu. Ukoliko je utvrđena prosečna cena kvadratnog metra poljoprivrednog zemljišta u više graničnih zona primeniće se cena kvadratnog metra koja je najpovoljnija za obveznika. Ukoliko nije utvrđena prosečna cena u zoni niti graničnim zonama, vrednost zemljišta utvrđuje ovlašćeni sudski veštak za poslove poljoprivrede, u skladu sa propisom kojim se uređuje postupak eksproprijacije.“

Članom 43. istog zakona propisano je da zahtev za promenu namene poljoprivrednog zemljišta može podneti vlasnik, odnosno korisnik poljoprivrednog zemljišta kojem je posebnim aktom jedinice lokalne samouprave planirana druga namena, a koje se do privođenja planiranoj nameni koristi za poljoprivrednu proizvodnju.

U ovom slučaju potrebno je prvo da se utvrdi da li je predmetno zemljište sa stanovišta Zakona o porezima na imovinu poljoprivredno ili građevinsko. Ako se utvrdi da je građevinsko, onda nema osnova da se zbog plaćanja naknade menja osnovica poreza na imovinu, jer se oporezivanje imovine mora izvršiti u skladu sa odredbama Zakona o porezima na imovinu.

S obzirom na to, da Zakon o naknadama za korišćenje javnih dobara očigledno nije uzeo u obzir situacije da se zemljište koje menja namenu iz poljoprivrednog u građevinsko već oporezuje kao građevinsko, LPA su došle u situaciju da ne znaju koji podatak da dostave u svrhu utvrđivanja naknade za promenu namene poljoprivrednog zemljišta.

Iz citiranih odredbi člana 44. proizilazi da za zemljište koje se oporezuje može biti data osnovica po ceni za građevinsko zemljište ili po ceni za poljoprivredno zemljište (stav 1. kaže poreska osnovica tog zemljišta), dok se za zemljište koje se ne oporezuje uzima cena za poljoprivredno zemljište u toj ili graničnoj zoni (stav 2. kaže samo poljoprivredno zemljište).

Da bi se prevazišao ovaj problem, dok Ministarstvo finansija ne objavi zvanično mišljenje po ovom pitanju, predlog je da se nadležnoj službi dostave oba podatka, odnosno i poreska osnovica i podatak koliko bi iznosila poreska osnovica da se predmetno zemljište oporezuje kao poljorpivredno.

U svakom slučaju, nema osnova da se menja poreskoa osnovica (koja je utvrđena u skladu sa Zakonom o porezima na imovinu), samo zbog visine naknade.

Primer dopisa za različite slučajeve-promena namene poljoprivrednog zemljišta_ Sekretarijat za privredu grada Beograda.DOC

Stranica sa pitanjima i odgovorima iz oblasti rada lokalne poreske administracije organizuje se kroz saradnju projekta „Institucionalna podrška SKGO-treća faza“ koji sprovodi SKGO i programa „Reforma poreza na imovinu“ koji sprovodi HELVETAS, a koje podržava Švajcarska Vlada.