Questions and answers
On this page, SKGO publishes answers from the SKGO Expert Service to questions received from local administrations about the functioning of local self-government and the responsibilities of cities and municipalities.
Da li se, prema odredbama člana 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS komisiji može poveriti samo vođenje postupka, uz zadržavanje nadležnosti za ovlašćeno lice poslodavca da utvrdi odgovornost i izrekne mere po okončanom postupku?
Shodno čl. 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS poslodavac vodi disciplinski postupak, odlučuje o disciplinskoj odgovornosti i izriče disciplinske mere.
Poslodavac može da obrazuje disciplinsku komisiju od tri člana da u njegovo ime vodi disciplinski postupak i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti.
Poslodavac je dužan da obrazuje disciplinsku komisiju da u njegovo ime vodi disciplinski postupak u slučajevima teže povrede dužnosti iz radnog odnosa.
Na osnovu ovog člana se zaključuje da komisija vodi i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti, a da je poslodavac taj koji izriče meru. Dakle, na vođenje postupka se nadovezuje utvrđivanje odgovornosti od strane komisije, ali ne i izricanje mere.
Da li u slučaju teže povrede dužnosti iz radnog odnosa disciplinska komisija mora samo da vodi postupak ili je uvek i u obavezi da utvrdi odgovornost i izrekne meru?
Članom 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano da poslodavac vodi disciplinski postupak, odlučuje o disciplinskoj odgovornosti i izriče disciplinske mere.
Poslodavac može da obrazuje disciplinsku komisiju od tri člana da u njegovo ime vodi disciplinski postupak i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti.
Poslodavac je dužan da obrazuje disciplinsku komisiju da u njegovo ime vodi disciplinski postupak u slučajevima teže povrede dužnosti iz radnog odnosa.
Dakle, u slučaju teže povrede dužnosti iz radnog odnosa obaveza poslodavca je da obrazuje disciplinsku komisiju. Komisija u ovom slučaju sprovodi postupak i kroz njega utvrđuje odgovornost, ali je poslodavac taj koji izriče odgovarajuću meru.
Da li lice koje ima zasnovani radni odnos na neodređeno vreme u Gradskoj upravi ima pravo na mirovane radnog odnosa u JLS, ukoliko nakon stupanja na snagu Zakona o zaposlenima u AP i JLS bude izabrano za pomocnika gradonačelnika?
Shodno članu 58. Zakona o lokalnoj samoupravi statutom opštine može se predvideti da se u opštinskoj upravi postavljaju pomoćnici predsednika opštine za pojedine oblasti (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda i dr.).
Pomoćnici predsednika opštine pokreću inicijative, predlažu projekte i sačinjavaju mišljenja u vezi sa pitanjima koja su od značaja za razvoj u oblastima za koje su postavljeni i vrše druge poslove utvrđene aktom o organizaciji opštinske uprave.
Pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine.
U opštinskoj upravi može biti postavljeno najviše tri pomoćnika predsednika opštine.
Članom 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave propisano je da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme), između ostalih razloga, i na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Shodno čl. 79. Zakona o radu zaposlenom miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada, osim prava i obaveza za koje je zakonom, opštim aktom, odnosno ugovorom o radu drukčije određeno, ako odsustvuje sa rada zbog izbora, odnosno imenovanja na funkciju u državnom organu, sindikatu, političkoj organizaciji ili drugu javnu funkciju čije vršenje zahteva da privremeno prestane da radi kod poslodavca.
Zaposleni kome miruju prava i obaveze ima pravo da se u roku od 15 dana od dana odsluženja, odnosno dosluženja vojnog roka, prestanka rada u inostranstvu, odnosno kod drugog poslodavca, prestanka funkcije, povratka sa izdržavanja kazne zatvora, odnosno mere bezbednosti, vaspitne ili zaštitne mere - vrati na rad kod poslodavca.
Članom 12. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano:
“Danom izbora, imenovanja, odnosno postavljenja, funkcioneru miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada kod poslodavca kod koga je bio u radnom odnosu do izbora, imenovanja, odnosno postavljenja na funkciju.
Funkcioner kome miruju prava i obaveze iz stava 1. ovog člana, ima pravo da se u roku od 15 dana od dana prestanka funkcije, vrati na rad kod poslodavca.
Ukoliko je funkcioneru pre izbora, imenovanja, odnosno postavljenja, poslodavac bila autonomna pokrajina, odnosno jedinica lokalne samouprave, prava i obaveze iz stava 1. ovog člana, miruju u organu, službi ili organizaciji u kojoj je bio raspoređen na izvršilačkom radnom mestu, do izbora, imenovanja, odnosno postavljenja na funkciju.
Ukoliko funkcioner nije u mogućnosti da se vrati na rad kod poslodavca zbog ukidanja organa, službe ili organizacije, funkcioner iz stava 3. ovog člana, ima pravo da se vrati na rad kod poslodavca u organ, službu, odnosno organizaciju koja je preuzela poslove ukinutog organa, službe, odnosno organizacije”.
S obzirom na navedene odredbe člana 58. Zakona o lokalnoj samoupravi licima koja su postavljena za pomoćnike predsednika opština miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada.
Kakav je pravni status lica u kabinetu Predsednika opštine nakon prestanka radnog odnosa?
Shodno članu 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave radni odnos može se zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme), između ostalih razloga, i na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Istim članom je propisano da se radni odnos na određeno vreme iz navedenog razloga zasniva bez javnog konkursa, kao i da radni odnos na određeno vreme ne može da preraste u radni odnos na neodređeno vreme, izuzev pripravniku, kad položi državni stručni ispit.
Dakle, istekom trajanja licima u kabinetu, naprosto, prestaje radni odnos i ne postoje druge, posebne, obaveze poslodavca prema licima koja su zasnovala radni odnos u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine.
Da li članovi komisije za sprovođenje javnog konkursa moraju da budu isključivo članovi opštinskog veća?
Shodno čl. 173. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave žalbenu komisiju obrazuje Veće.
Na osnovu člana 178. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave najmanje dva člana žalbene komisije moraju da imaju stečeno visoko obrazovanje iz naučne oblasti pravne nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu, sa najmanje pet godina radnog iskustva u struci. Članovi žalbenih komisija imaju pravo na naknadu za rad, čiju visinu određuje Veće.
Dakle, visinu naknade za rad članova komisije određuje veće i žalbenu komisiju obrazuje veće, ali ne iz sopstvenih redova.
Kako postaviti ciljeve zaposlenima, koji su primljeni na jedno radno mesto, a rade na potpuno drugim poslovima, koji nisu u opisu tog radnog mesta?
Raspoređivanje službenika se sprovodi u skladu sa pravilnikom o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, donetim u skladu sa Zakonom i pratećim podzakonskim aktima.
Shodno čl. 3. Uredbe o ocenjivanju državnih službenika državni službenik ocenjuje se za period od 1. januara do 31. decembra (u daljem tekstu: period za ocenjivanje), s tim što se rezultati postignuti u izvršavanju poslova radnog mesta i postavljenih ciljeva vrednuju kvartalno.
Na osnovu čl. 6. navedene Uredbe državnom službeniku koji podleže ocenjivanju utvrđuje se za svaki period za ocenjivanje najviše pet radnih ciljeva. Radni ciljevi moraju da proizlaze iz opisa i svrhe radnog mesta, da budu ostvarljivi i merljivi i da imaju realne rokove.
Dakle, zakonom i podzakonskim aktima nije data mogućnost prijema u radni odnos odnosno raspoređivanja službenika na jedno radno mesto, a obavljanje poslova drugog radnog mesta.
Najzad, radni ciljevi proizilaze iz opisa i svrhe radnog mesta na koje je službenik raspoređen i drugačije utvrđivanje ciljeva nije u skladu sa navedenim propisima.
Da li se pomoćnicima predsednika opštine utvrđuju zvanja?
Članom 58. Zakona o lokalnoj samoupravi je propisano da se statutom opštine može predvideti da se u opštinskoj upravi postavljaju pomoćnici predsednika opštine za pojedine oblasti (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda i dr.).
Pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine.
Shodno čl. 59. Zakona o zaposlenima u AP i JLS izvršilačka radna mesta razvrstavaju se po zvanjima, u zavisnosti od složenosti i odgovornosti poslova, potrebnih znanja i sposobnosti i uslova za rad.
S obzirom na navedeno, mesta pomoćnika predsednika opštine se ne mogu smatrati izvršilačkim radnim mestima, pa se, stoga, pomoćnicima predsednika opštine ne utvrđuju zvanja.
Ko donosi rešenja o raspoređivanju za službenike koji zasnivaju radni odnos na određeno vreme u kabinetu predsednika opštine?
Shodno čl. 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave je propisano da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme) na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Članom 3. Uredbe o kriterijumima za razvrstavanje radnih mesta i merilima za opis radnih mesta službenika AP i JLS je propisano da su izvršilačka radna mesta radna mesta u kabinetu izabranog lica, koji je posebna organizaciona jedinica.
Budući da je kabinet predsednika opštine posebna organizaciona jedinica, a u okviru opštinske uprave, rešenja o raspoređivanju za službenike u kabinetu donosu načelnik uprave.
Pravilnikom o sistematizaciji je predviđeno mesto kancelarijski poslovi - poslovni sekretar. Radno mesto je u okviru maksimalnog broja zaposlenih. Da li se to radno mesto može popuniti na određeno vreme bez konkursa?
Članom 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave je propisano da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme) na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).
Radni odnos na određeno vreme iz ovog razloga zasniva se bez javnog konkursa, a što je, takođe, propisano ovim članom Zakona.
Dakle, za konkretno radno mesto u kabinetu se ne sprovodi javni konkurs i zasniva se radni odnos na određeno vreme, dok traje dužnost izabranog lica.
S obzirom da se u postupku ovenjivanja primenjuje Uredba o ocenjivanju državnih službenika i da se samo dva člana Zakona o zaposlenima u AP i JLS odnose na ocenjivanje, moje pitanje je šta sa nameštenicima, da li se i njihov rad ocenjuje, s obzirom da oni nemaju zakonski osnov za napredovanje, učešće na internom konkursu...?
Na osnovu čl. 133. Zakona o zaposlenima u AP i JLS službenika ocenjuje rukovodilac pokrajinskog organa, načelnik uprave, odnosno rukovodilac koji rukovodi organizacijom ili službom iz člana 1. ovog zakona na osnovu predloga neposrednog rukovodioca.
Službenika na položaju u pokrajinskom organu, organizaciji ili službi ocenjuje funkcioner koji rukovodi organom, organizacijom ili službom.
Načelnika uprave i zamenika načelnika uprave ocenjuje gradonačelnik, odnosno predsednik opštine ili predsednik gradske opštine.
Čl. 134. istog Zakona je propisano da u pogledu cilja i predmeta ocenjivanja, vrste ocena, posledica ocenjivanja i drugih pitanja vezanih za ocenjivanje i kretanje u službi koja nisu uređena ovim zakonom, shodno se primenjuju propisi kojima se uređuje ocenjivanje državnih službenika.
Dakle, navedeni član Zakona upućuje na shodnu primenu Uredbe o ocenjivanju državnih službenika.
Ovom uredbom uređuju se merila za ocenjivanje i postupak ocenjivanja državnih službenika u svim državnim organima.
Iz navedenog se zaključuje da se postupak ocenjivanja sprovodi samo za službenike, a ne i za nameštenike.
Da li zaposleni može samim premeštajem da dobije više zvanje odnosno više izvršilačko radno mesto ili ukoliko to nije moguće da li je to izvodlјivo po internom konkursu? Za slučaj da nijedna od ove dve opcije ne daje takvu mogućnost, da li može dobiti više zvanje tek ukoliko mu je dve godine uzastopno određena ocena “naročito se ističe”?
Članom 20. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano “Službenik ima pravo da napreduje u službi sticanjem višeg zvanja utvrđenog ovim zakonom i sticanjem višeg platnog razreda utvrđenih zakonom kojim se uređuju plate zaposlenih u autonomnoj pokrajini i jedinici lokalne samouprave”.
Članom 82. Zakona se propisuje:
“Pri popunjavanju izvršilačkog radnog mesta prednost ima premeštaj službenika, sa napredovanjem ili bez njega.
Ako poslodavac odluči da radno mesto ne popuni premeštajem, sprovodi se interni konkurs. Ako interni konkurs nije uspeo, radno mesto može da se popuni preuzimanjem službenika od drugog poslodavca iz člana 4. ovog zakona, odnosno iz državnog organa.
Ako se radno mesto ne popuni ni preuzimanjem službenika, obavezno se sprovodi javni konkurs. Ako ni javni konkurs nije uspeo, radno mesto se ne popunjava, ali poslodavac može odlučiti da se sprovede novi javni konkurs”.
Dakle, poštovanjem redosleda radnji za popunjavanje radnih mesta premeštaj predstavlјa prvu mogućnost, ali ne i obavezu, za razliku od sledeće radnje i to internog konkursa, što predstavlјa obavezni korak.
Međutim, ni premeštaj, ni interni konkurs kao radnje za popunjavanje radnih mesta ne dovode same po sebi do sticanja višeg zvanja, a s obzirom na odredbe čl. 84. Zakona:
“Na internom konkursu mogu da učestvuju službenici zaposleni na neodređeno vreme kod poslodavca koji oglašava interni konkurs.
Pravo učešća na internom konkursu imaju službenici u istom zvanju ili službenici koji ispunjavaju uslove za napredovanje u zvanje u koje je razvrstano radno mesto koje se popunjava”.
Članom 134. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano:
“U pogledu cilјa i predmeta ocenjivanja, vrste ocena, posledica ocenjivanja i drugih pitanja vezanih za ocenjivanje i kretanje u službi koja nisu uređena ovim zakonom, shodno se primenjuju propisi kojima se uređuje ocenjivanje državnih službenika”.
Gore navedeno upućuje na Zakon o državnim službenicima i to čl. 87.:
“Državni službenik napreduje premeštajem na neposredno više izvršilačko radno mesto ili postavlјenjem na položaj ili viši položaj, u istom ili drugom državnom organu.
Neposredno više izvršilačko radno mesto jeste ono čiji se poslovi rade u neposredno višem zvanju, ili u istom zvanju ali na radnom mestu rukovodioca uže unutrašnje jedinice u državnom organu.
Državni službenik može da napreduje i prelaskom u viši platni razred, bez promene radnog mesta, prema zakonu kojim se uređuju plate u državnim organima”.
Naredni značajan član Zakona o državnim službenicima je član 88., kojim je propisano: “Rukovodilac može da premesti na neposredno više izvršilačko radno mesto državnog službenika kome je najmanje dva puta uzastopno određena ocena "naročito se ističe" ili četiri puta uzastopno "ističe se", ako postoji slobodno radno mesto i državni službenik ispunjava uslove za rad na njemu.
Izuzetno, državni službenik koji je premešten na neposredno više radno mesto jer mu je dva puta uzastopno određena ocena "naročito se ističe" može, i ako ne ispunjava uslove vezane za radno iskustvo, da bude premešten na neposredno više radno mesto ako mu opet bude određena ocena "naročito se ističe".
Ocene na kojima je zasnovano napredovanje ne uzimaju se u obzir za sledeće napredovanje”.
Iz navedenog se dolazi do zaklјučka da je napredovanje odnosno sticanje višeg zvanja moguće ukoliko je zaposlenom najmanje dva puta uzastopno određena ocena "naročito se ističe" ili četiri puta uzastopno "ističe se".
Naše pitanje je da li postoji pravni osnov za usvajanje zahteva zaposlenih za sticanje višeg zvanja i novog koeficijenta za obračun plata?
Shodno čl. 197. Zakona o zaposlenima u AP i JLS raspoređivanje službenika prema pravilnicima o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, donetim u skladu sa ovim zakonom i pratećim podzakonskim aktima, trebalo je da se izvrši do početka primene ovog zakona, dakle do 1.decembra 2016. godine.
Ugovori o radu sa nameštenicima, kojima se nastavlјa njihov radni odnos, trebali su da budu zaklјučeni, takođe, do početka primene ovog zakona.
Članom 172.istog Zakona je propisano da je žalbena komisija u jedinici lokalne samouprave kolegijalni organ koji u drugom stepenu odlučuje o žalbama službenika. Dalјe je propisano da žalbena komisija odlučuje o žalbama službenika na rešenja kojima se odlučuje o njihovim pravima i dužnostima i da je dužna da odluči o žalbi u roku od 15 dana od dana njenog prijema ako ovim zakonom nije drukčije određeno.
Protiv odluke žalbene komisije može da se pokrene upravni spor.
S druge strane, nemštenici, ukoliko smatraju da im je povređeno neko pravo, mogu da pokrenu spor pred nadležnim sudom, a shodno Zakonu o radu.
Dakle, propisano je da se do 1. decembra 2016. godine izvrši raspoređivanje službenika prema pravilnicima o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta, donetim u skladu sa ovim zakonom i pratećim podzakonskim aktima i da se sa nameštenicima zaklјuče ugovori o radu, što dalјe znači da se ne postupa po zahtevim zaposlenih za sticanje viših zvanja odnosno koeficijenata, već je reč o zakonskoj obavezi da se raspoređivanje izvrši. Ukoliko službenici ili nameštenici smatraju da im je povređeno neko pravo podnose žalbu žalbenoj komisiji odnosno pokreću spor pred nadležnim sudom.
Shodno članu 20. Zakona o zaposlenima u AP i JLS službenik ima pravo da napreduje u službi sticanjem višeg zvanja utvrđenog ovim zakonom i sticanjem višeg platnog razreda utvrđenih zakonom kojim se uređuju plate zaposlenih u autonomnoj pokrajini i jedinici lokalne samouprave, ali će se odredbe člana 20. koje se odnose na napredovanje u platne razrede primenjivati po donošenju propisa kojim će se urediti platni razredi za zaposlene u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave.