Pitanja i odgovori
Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Da li se (u skladu sa Uredbom o razvrstavanju radnih mesta i merilima za opis radnih mesta službenika u AP i JLS) radna mesta rukovodilaca užih unutrašnjih jedinica u gradovima i opštinama mogu obavlјati u zvanju višeg savetnika? S tim u vezi, čl. 12. (st. 1) i čl. 21. Uredbe su međusobno suprotstavlјeni, odnosno član 21. nije u dovolјnoj meri preciziran.
Pre svega treba imati u vidu odredbe samog Zakona o zaposlenima u AP i JLS. Konkretno, član. 59. propisuje da su zvanja: samostalni savetnik, savetnik, mlađi savetnik, saradnik, mlađi saradnik, viši referent, referent i mlađi referent.
Izuzetno od navedenog, u organima autonomne pokrajine i grada Beograda utvrđuje se i zvanje viši savetnik. Dakle, zvanje višeg savetnika se utvrđuje samo u oragnima autonomne pokrajine i grada Beograda, ali ne i organima drugih jedinica lokalne samouprave.
Obraćamo vam se sa molbom za mišlјenje da li se u Upravu Gradske opštine mogu sporazumom o preuzimanju preuzeti zaposleni iz Javnog preduzeća, čiji je osnivač Gradska opština i kod koje je Javnog preduzeće indirektni budžetski korisnik ?
Poslodavac može preuzeti od drugog poslodavca iz člana 4. ovog zakona, odnosno iz državnog organa, bez konkursa, službenika koji je u radnom odnosu na neodređeno vreme.
Preuzimanje službenika vrši se na osnovu sporazuma o preuzimanju uz saglasnost službenika koji se preuzima.
Službenik može biti preuzet na radno mesto koje je razvrstano u isto, neposredno niže ili neposredno više zvanje.
Službenik može biti preuzet na radno mesto razvrstano u neposredno više zvanje ukoliko ispunjava uslove za napredovanje.
U narednom periodu, jedinice lokalne samouprave će biti u mogućnosti da organizuju dve vrste internih konkursa sa različitim procedurama, namenjene različitim vrstama zaposlenih. Naime, interni konkurs koji se sprovodi u okviru internog tržišta rada u jedinici lokalne samouprave predviđen je za popunjavanje nepopunjenih radnih mesta u organizacionim oblicima u sistemu lokalne samouprave, koji omogućava da zaposleni u jednom organizacionom obliku koji ima viškove zaposlenih ili prestaje sa radom, mogu putem internog konkursa, zasnovati radni odnos na nepopunjenom radnom mestu u drugom organizacinom obliku u okviru sistema jednice lokalne samouprave. Ova procedura uređena je Zakonom o određivanju maksimalnog broja zaposlenih u javnom sektoru ("Sl.glasnik RS", br. 17/2016) i Uredbom o internom konkursu koja iz njega proizilazi.
Sa druge strane, interni konkurs koji se sprovodi na osnovu Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i JLS je namenjen samo za službenike i to one na izvršilačkim radnim mestima, koji su zaposleni na neodređeno vreme kod onog poslodavca koji oglašava interni konkurs. Pravo učešća na internom konkursu imaju službenici u istom zvanju ili službenici koji ispunjavaju uslove za napredovanje u zvanje u koje je razvrstano radno mesto koje se popunjava. Ova procedura uređena je Zakonom o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i JLS i Uredbom o internom konkursu koja iz njega proizilazi.
Dakle, radi se o dva potpuno različita postupka koji imaju različite cilјeve i odnose se na različite vrste zaposlenih.
U delu Pitanja i odgovori u vezi sa primenom Zakona o zaposlenima u AP i JLS dat je odgovor da broj pomoćnika gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu se uračunava u ukupan broj zaposlenih. Da li to znači da broj pomoćnika gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu se uračunava u broj zaposlenih na određeno vreme iz člana 10 stav 1 Zakona o načinu određivanja maksimalnog broja zaposlenih u javnom sektoru i da zajedno sa zaposlenima na određeno vreme zbog povećanog obima posla, lica angažovanih po ugovoru o delu, ugovoru o privremenim i povremenim poslovima i lica angažovanih po drugim osnovima, ne može biti veći od 10% broja zaposlenih na neodređeno vreme?
Radni odnos može se zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme) na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu) i njihov broj se svakako uračunava u ukupan broj zaposlenih odnosno uračunava se u broj zaposlenih na određeno vreme, a time i u smislu odredbi člana 10. Zakona o načinu određivanja maksimalnog broja zaposlenih u javnom sektoru.
Dalјe, nakon stupanja na snagu Pravilnika, kada budemo donosili pojedinačna rešenja i ugovore o radu, pored utvrđenih zvanja zaposlenih, kako ćemo odrediti koeficijent za obračun plate počev od 01.12.2016.godine, kada Zakon o sistemu plata počinje da se primenjuje od 01.01.2017.godine?
Članom 39. Zakona o sistemu plata zaposlenih u javnom sektoru propisano je donošenje posebnog zakona kojim će se urediti plate i druga primanja zaposlenih u organima autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave, kao i da do početka primene ovog posebnog zakona ostaju na snazi, odnosno da se pravo na platu i druga primanja iz radnog odnosa zaposleni na osnovu propisa koji su na snazi do početka primene posebnog zakona.
Kako se rešenjima o razvrstavanju i ugovorima o radu ne zasniva radni odnos, već se nastavlјa radni odnos koji je ranije zasnovan, to se u ovim aktima konstatuje nastavak tog radnog odnosa, pa u tom smislu se konstatuje da zaposleni nastavlјa da ostvaruje pravo na platu prema važećim propisima, odnosno konstatuje se da zadržava zatečeni koeficijent, uz navođenje pojedinačnog akta kojim je utvrđena visina prava na platu, odnosno visina koeficijenta (rešenje o koeficijentu), odnosno navodi se koji je koeficijent zaposleni imao u trenutku stupanja na snagu Pravilnika.
Šta sa radnim mestima postavlјenjih lica , opštinskih pravobranioca i njihovih zamenika, kao i zaposlenih koji obavlјaju npr.administrativne poslove za opštinsko pravobranilaštvo, da li oni donose odvojeno svoju sistematizaciju
Da li su budućim Pravilnikom obuhvaćena radna mesta službenika i nameštenika?
Radna mesta i njihovo razvrstavanje po zvanjima uređuju se Pravilnikom.
Pravilnikom se utvrđuju opisi radnih mesta, zvanja u kojima su radna mesta razvrstana, potreban broj izvršilaca za svako radno mesto, vrsta i stepen obrazovanja, radno iskustvo i drugi uslovi za rad na svakom radnom mestu.
Izvršilačka radna mesta razvrstavaju se po zvanjima, u zavisnosti od složenosti i odgovornosti poslova, potrebnih znanja i sposobnosti i uslova za rad.
Radno mesto rukovodioca unutrašnje organizacione jedinice ne može biti razvrstano u zvanje niže od zvanja ostalih radnih mesta u njoj.
Zvanja su: samostalni savetnik, savetnik, mlađi savetnik, saradnik, mlađi saradnik, viši referent, referent i mlađi referent.
Izuzetno u organima autonomne pokrajine i grada Beograda utvrđuje se i zvanje viši savetnik.
Navedene odredbe ukazuju da su Pravilnikom obuhvaćena i radna mesta službenika i nameštenika.
Neophodno stručno mišlјenje primene člana 47. i 58. Zakona o zaposlenima u AP i JLS: da li Veće daje saglasnost na Pravilnik o organizaciji i sistematizaciji radnih mesta u Upravi gradske opštine koji donosi načelnik Uprave?
Član 58. Zakona o zaposlenima u AP i JLS propisuje da se radna mesta i njihovo razvrstavanje po zvanjima uređuju Pravilnikom. Istim članom je propisano da u jedinici lokalne samouprave, odnosno gradskoj opštini, Pravilnik usvaja Veće. Navedene odredbe su u suprotnosti sa odredbama čl. 59. Zakona o lokalnoj samoupravi, koji propisuje da akt o unutrašnjem uređenju i sistematizaciji opštinske uprave donosi načelnik uz saglasnost opštinskog veća. Ubuduće će se primenjivati odredbe člana 58 Zakona o zaposlenima u AP i JLS, u skladu sa načelom lex posterior derogat legi priori, što dalјe znači da Pravilnik usvaja Veće, a ne daje samo saglasnost, kao što je do sada bio slučaj.
Da li se je moguće u skladu sa Zakonom o zaposlenima u AP i JLS radno mesto internog revizora sistematizovati u okviru Opštinske uprave, ako opština nema službu već posao interne revizije obavlja jedno lice raspoređeno na navedeno radno mesto?
Član 82. Zakona o budžetskom sistemu propisuje:
“Korisnici javnih sredstava uspostavljaju internu reviziju.
Za uspostavljanje i obezbeđenje uslova za adekvatno funkcionisanje interne revizije odgovoran je rukovodilac korisnika javnih sredstava.
Interna revizija je organizaciono nezavisna od delatnosti koju revidira, nije deo ni jednog poslovnog procesa, odnosno organizacionog dela organizacije, a u svom radu je neposredno odgovorna rukovodiocu korisnika javnih sredstava.
Funkcionalna nezavisnost interne revizije se obezbeđuje samostalnim odlučivanjem o: području revizije na osnovu procene rizika, načinu obavljanja revizije i izveštavanju o obavljenoj reviziji.
Interna revizija na osnovu objektivnog pregleda dokaza obezbeđuje uveravanje o adekvatnosti i funkcionisanju postojećih procesa upravljanja rizikom, kontrole i upravljanja organizacijom da li ovi procesi funkcionišu na predviđen način i omogućuju ostvarenje ciljeva organizacije.
Interna revizija pruža savetodavne usluge koje se sastoje od saveta, smernica, obuke, pomoći ili drugih usluga u cilju povećanja vrednosti i poboljšanja procesa upravljanja datom organizacijom, upravljanja rizicima i kontrole.
Internu reviziju obavljaju interni revizori.
Interni revizori u vršenju funkcije, primenjuju međunarodne standarde interne revizije, etički kodeks interne revizije i principe objektivnosti, kompetentnosti i integriteta.
Interni revizori su obavezni da čuvaju tajnost službenih i poslovnih podataka”.
U JLS je prilično čest slučaj da se pojedine službe ne mogu organizovati, već da poslove obavlja jedno lice. To je posebno izraženo u manjim i JLS srednje veličine. Konkretan odgovor na pitanje je da nema, u ovom kontekstu, razlike u tome da li se posao interne revizije obavlja od strane službe ili samo jednog zaposlenog.
Da li je probni rad po Zakonu o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave, obavezan za zaposlene koji su zasnovali radni odnos na određeno vreme u svojstvu pripravnika i koliko traje?
Shodno članu 72. Zakona o zaposlenima Probni rad je obavezan za sva lica koja nisu zasnivala radni odnos u organu autonomne pokrajine, jedinici lokalne samouprave, ili državnom organu.
Probni rad za radni odnos zasnovan na neodređeno vreme traje šest meseci.
Za radni odnos na određeno vreme, probni rad je obavezan samo ako je radni odnos zasnovan na duže od šest meseci, i traje dva meseca.
Probnom radu ne podležu službenici na položaju i lica koja rade na poslovima iz člana 70. stav 1. tač. 3) i 6) ovog zakona, koji se odnose na radna mesta u kabinetu izabranog lica u organu autonomne pokrajine, dok traje dužnost tog izabranog lica odnosno radi učešća u pripremi ili realizaciji određenog projekta, najduže do završetka projekta.
S obzirom na priprodu angažovanja pripravnika probnom radu ne podležu pripravnici.
Da li je sekretar skupštine opštine-grada izabrano ili postavljeno lice?
Član 28. Zakona o lokalnoj samoupravi propisuje da se skupština opštine smatra konstituisanom izborom predsednika skupštine i postavljenjem sekretara skupštine.
Član 32. tačka 11. istog Zakona propisuje da skupština postavlja i razrešava sekretara skupštine.
Najzad, čl. 40. Zakona o lokalnoj samoupravi predviđa da se sekretar skupštine postavlja, na predlog predsednika skupštine, na četiri godine i može biti ponovo postavljen. Za sekretara skupštine opštine može biti postavljeno lice sa završenim pravnim fakultetom, položenim stručnim ispitom za rad u organima uprave i radnim iskustvom od najmanje tri godine. Dakle, na osnovu svih navedenih odredbi proizilazi da se sekretar skupštine postavlja.
U kontekstu Zakona o zaposlenima u AP I JLS treba napomenuti da u jedinici lokalne samouprave i gradskoj opštini, položaji u smislu odredaba ovog zakona, su radna mesta načelnika gradske, opštinske, odnosno uprave gradske opštine i njihovih zamenika, dakle ne i sekretar skupštine opštine.
Da li šef službe za internu reviziju treba da bude raspoređen u okviru zaposlenih ili imenovanih (postavljenih) lica?
Član 82. Zakona o budžetskom sistemu propisuje:
“Korisnici javnih sredstava uspostavljaju internu reviziju.
Za uspostavljanje i obezbeđenje uslova za adekvatno funkcionisanje interne revizije odgovoran je rukovodilac korisnika javnih sredstava.
Interna revizija je organizaciono nezavisna od delatnosti koju revidira, nije deo ni jednog poslovnog procesa, odnosno organizacionog dela organizacije, a u svom radu je neposredno odgovorna rukovodiocu korisnika javnih sredstava.
Funkcionalna nezavisnost interne revizije se obezbeđuje samostalnim odlučivanjem o: području revizije na osnovu procene rizika, načinu obavljanja revizije i izveštavanju o obavljenoj reviziji.
Interna revizija na osnovu objektivnog pregleda dokaza obezbeđuje uveravanje o adekvatnosti i funkcionisanju postojećih procesa upravljanja rizikom, kontrole i upravljanja organizacijom da li ovi procesi funkcionišu na predviđen način i omogućuju ostvarenje ciljeva organizacije.
Interna revizija pruža savetodavne usluge koje se sastoje od saveta, smernica, obuke, pomoći ili drugih usluga u cilju povećanja vrednosti i poboljšanja procesa upravljanja datom organizacijom, upravljanja rizicima i kontrole.
Internu reviziju obavljaju interni revizori.
Interni revizori u vršenju funkcije, primenjuju međunarodne standarde interne revizije, etički kodeks interne revizije i principe objektivnosti, kompetentnosti i integriteta.
Interni revizori su obavezni da čuvaju tajnost službenih i poslovnih podataka”.
Članom 3. Zakona o zaposlenima u AP i JLS zaposlenima, u smislu ovog zakona, smatraju se funkcioneri koji na osnovu zakonom ili pokrajinskim propisom utvrđene obaveze ili ovlašćenja, zasnivaju radni odnos radi vršenja dužnosti, službenici i nameštenici.
Funkcioner je izabrano, imenovano, odnosno postavljeno lice (osim službenika na položaju) u organima autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave, odnosno u organima gradske opštine, kao i u službama i organizacijama koje oni osnivaju prema posebnom propisu.
Službenik je zaposleno lice koje profesionalno obavlja stručne poslove iz nadležnosti autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave ili sa njima povezanih opštih pravnih poslova, informatičkih, materijalno-finansijskih, računovodstvenih i administrativnih poslova. Službenik je zaposleno lice na izvršilačkom radnom mestu kao i na radnom mestu službenika na položaju.
Nameštenik je lice koje zasniva radni odnos radi obavljanja pratećih, pomoćno-tehničkih poslova u autonomnoj pokrajini i jedinici lokalne samouprave.
Iz svega navedenog proizilazi da je šef službe za internu reviziju zaposleno lice odnosno službenik.
Pošto se načelnik uprave bira na javnom konkursu, da li on po novom zakonu ima pravo na mirovanje radnog odnosa u drugom javnom preduzeću iz koga dolazi?
Službenik kome je prestao rad na položaju (načelnik uprave/zamenik) protekom vremena na koje je postavljen, podnošenjem pismene ostavke i ukidanjem položaja nema pravo na mirovanje radnog odnosa, ali ima pravo da kod poslodavca bude raspoređen na drugo radno mesto za koje ispunjava uslove, a što je propisano čl. 54 Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jednicama lokalne samouprave.