Questions and answers
On this page, SKGO publishes answers from the SKGO Expert Service to questions received from local administrations about the functioning of local self-government and the responsibilities of cities and municipalities.
Odredbama člana 70. stav 1. tačka 1) Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave propisano je da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme) radi zamene odsutnog zaposlenog do njegovog povratka. Kada se radi o zaposlenom koji je zasnovao radni odnos na određeno vreme do povratka privremeno odsutno zaposlene (zbog korišćenja porodiljskog odsustva i odsustva radi nege deteta, a nakon toga korišćenja godišnjeg odmora i bolovanja), da li zaposleni ima pravo da nastavi da radi sve do povratka zaposlene sa godišnjeg odmora ili odsustvovanja sa rada po drugom osnovu?
Članom 70. stav 1 tačka 1) Zakona o zaposlenima u AP i JLS predvidjeno je da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme) radi zamene odsutnog zaposlenog do njegovog povratka.
S obzirom da nije precizirano, mišljenja smo da radni odnos radi zamene odsutnog zaposlenog može trajati do završetka poslednjeg uvrdjenog i odobrenog odsustva tog zaposlenog.
Da li postoji mogućnost davanja u zakup prostorija osnovne škole? Imovina je državna, korisnik Ministarstvo prosvete, odnosno osnovna škola, ali su prostorije u seoskom naselju gde nema učenika. Ako dođe do eventualnog ugvora sa zainteresovanim zakupcem, da li se može ugovoriti eventualno održavanje objekta i njegova sanacija, a bez za određeni period i bez uplate finansijskih sredstava?
Prema članu 20. stav 3. Zakona o javnoj svojini Republika Srbija, autonomna pokrajina i jedinica lokalne samouprave mogu neposredno, preko nadležnog organa, davati u zakup, odnosno na korišćenje nepokretnosti iz stava 2. ovog člana (tzv. komercijalne nepokretnosti - poslovni prostor, stanovi, garaže, garažna mesta i dr.) ili za ove namene osnovati javno preduzeće ili društvo kapitala.
Pitanje prava korišćenja nepokretnosti u javnoj svojini regulisano je članom 22. Zakona o javnoj svojini.
Naime, stavom 1. pomenutog člana Zakona propisano je da: "Nosioci prava korišćenja iz člana 18. ovog zakona (izmedju ostalih misli se i na ustanove: škole) imaju pravo da stvar drže i da je koriste u skladu sa prirodom i namenom tih stvari, da je daju na korišćenje drugom nosiocu prava korišćenja ili u zakup i da njome upravljaju u skladu sa ovim i drugim zakonom.
Stavom 2. istog člana Zakona propisano je da se davanje na korišćenje ili u zakup stvari u svojini Republike Srbije iz stava 1. ovog člana, osim stvari koje koristi Narodna banka Srbije, vrši po prethodno pribavljenoj saglasnosti Direkcije.
S tim u vezi, obzirom da je predmetna nepokretnost u javnoj svojini RS, a da škola ima pravo korišćenja, za davanje u zakup te nepokretnosti potrebno je obratiti se Republičkoj direkciji za imovinu RS, odnosno da od Direkcije zatražiti saglasnost da se objekat izda u zakup. Za promenu namene objekta takođe je neophodna saglasnost Direkcije.
S tim u vezi, ostaje mogućnost da se na Skupština opštine donese Odluka da se školski objekat pribavi u svojinu opštine, i da se nakon toga pred Direkcijom za imovinu započne postupak prenosa prema članu 26. stav 1. tačka 3. Zakona o javnoj svojini (prenos sa jednog na drugog imaoca prava javne svojine, bez naknade).
Nakon prenosa u svojinu opštine dobija se mogućnost da opština samostalno odlučuje o davanju na korišćenje/u zakup predmetnog objekta.
Ukoliko je ostavilac preminuo npr. u junu 2012. godine, a ostavinska rasprava završena u junu 2020. godine, šta se radi sa do tada važećim rešenjima za porez na imovinu za 2012. godinu? Da li se ukida u junu 2012. godine, i da li i ko se zadužuje za period jul 2012-2020. godine?
Potrebno je proveriti niz prethodnih pitanja i utvrditi faktičko stanje u pogledu imalaca prava nad odnosnom imovinom.
U skladu sa članom 19 st. 1, 2. ZPPPA ispunjenje poreske obaveze sastoji se u plaćanju, o dospelosti, dugovanog iznosa poreza, a poresku obavezu ispunjava poreski obveznik neposredno ili je ispunjava drugo lice kada je ovim zakonom ili drugim poreskim zakonom propisano da je odgovorno za ispunjenje poreske obaveze poreskog obveznika, kao i drugo lice koje prema poreskom zakonu nije odgovorno za ispunjenje poreske obaveze.
U skladu sa članom 4. Zakona o porezu na imovinu, obveznik poreza na imovinu je pravno i fizičko lice (koje vodi, odnosno koje ne vodi poslovne knjige), koje je na nepokretnosti na teritoriji Republike Srbije imalac prava, korisnik ili držalac, iz člana 2. stav 1. ovog zakona na koje se porez na imovinu plaća u skladu sa čl. 2. i 2a ovog zakona.
Sa druge strane, za utvrđivanje obveznika poreza na imovinu za period od 2012. do 2020. godine, relevantno je ko je imao imovinska prava, da li je to naslednik koji je živeo (ako je živeo) u nepokretnosti, da li je plaćao račune, ili je bio samo korisnik od 2012. godine, ili ništa od navedenog. Naime, na osnovu Zakona o porezu na imovinu, obveznik poreza je i lice koje samo plaćalo npr. račun za struju nepokretnosti, čak imao i ključ od stana, za period od kada je vlasnik preminuo pa do okončanja ostavinske rasprave.
Odredbom člana 10. stav 1. Zakona o porezu na imovinu propisano je da obaveza po osnovu poreza na imovinu nastaje najranijim od sledećih dana: danom sticanja prava na koje se porez na imovinu plaća u skladu sa članom 2. stav 1. i članom 2a ovog zakona, danom uspostavljanja državine kad se porez plaća na državinu, danom početka korišćenja, danom osposobljavanja, danom izdavanja upotrebne dozvole, odnosno danom omogućavanja korišćenja imovine na drugi način. Prema tome, za svrhu oporezivanja porezom na imovinu, danom sticanja prava smatra se i: kada se pravo stiče na nepokretnosti kao budućoj stvari, dan primopredaje, odnosno dan stupanja u posed te nepokretnosti; kad je osnov sticanja pojedinačni akt nadležnog organa uprave ili drugog organa ili lica sa javnim ovlašćenjem, odnosno odluka suda (uključujući odluku kojom se utvrđuje da je pravo stečeno održajem) - dan pravosnažnosti tog akta, odnosno te odluke, osim u slučaju iz tačke 3) ovog stava; ) kad je osnov sticanja pravosnažni akt kojim su oglašeni naslednici zaostavštine - dan smrti ostavioca; kod sticanja prava po samom zakonu na dan određen zakonom - dan određen zakonom po osnovu koga se pravo stiče.
Znači da, poreska obaveza nije prestajala zbog vođenja sudskog spora/ostavinske rasprave i zbog što nije upisano nasleđeno pravo u katastar a lice je naknadno steklo pravo svojine pravosnažnim rešenjem o nasleđivanju. Danom pravosnažnosti rešenja o nasleđivanju, lica koja su nasledila predmetnu nepokretnost postala su obveznici poreza na imovinu za nasleđenu nepokretnost.
Ako nadležni organ za period do podnošenja nove poreske prijave nije utvrđivao porez (jer nije imao saznanja o nastanku poreske obaveze tom licu – nasledniku za tu imovinu – u primeru ostavinska rasprava koja je trajala u periodu od 2012 do 2020 godine), ovlašćen je i dužan da tom licu za tu imovinu poresku obavezu utvrdi za period od nastanka poreske obaveze za koji pravo na utvrđivanje poreza nije zastarelo. Dug po osnovu poreza na imovinu poreskog obveznika – čijeg nasleđa se prihvatio njegov naslednik, nema zakonsku osnovu da se otpiše u delu do visine vrednosti nasleđene imovine, osim ako je nastupila zastarelost prava na naplatu utvrđenog poreza.
Novu poresku prijavu naslednik podnosi za deo perioda kada je postao poreski obveznik rešenjem o nasleđivanju, vodeći računa o zastarelosti (relativna zastarelost 5 godina). Znači 01.01.2015. godine, te stoga napominjemo da se u postupku kontrole mora utvrditi zastarelost.
Naime, saglasno odredbi člana 23. stav 1. tačka 2) ZPPPA, poreska obaveza prestaje zastarelošću. U svakom konkretnom slučaju, nadležni poreski organ, a u ovom primeru vaša lokalna samouprava, utvrđuje da li je bilo prekida ili zastoja zastarelosti i da li je, saglasno tome, poreska obaveza zastarela, poštujući i odredbe člana 114. ZPPPA u kojem se kaže da zastarelost prava na utvrđivanje poreza i sporednih poreskih davanja počinje da teče od prvog dana naredne godine od godine u kojoj je trebalo utvrditi porez, odnosno sporedno poresko davanje i u kojoj je obaveza poreskog dužnika dospela na plaćanje.
Pored navedenog, potrebno je razmotriti i korišćenje zakonske regulative u vezi sa mogućim olakšicama, razmotriti odloženo plaćanje, kao i otpis kamate.
U slučaju pripisa duga sa ostavioca na naslednika, imajući u vidu odredbe zakona da naslednik odgovara za dug ostavioca do vrednosti nasleđene imovine, koliki iznos duga sme da se pripiše rešenjem o pripisu duga, ako se tvrdi npr. da je vrednost duga veća od vrednosti nasleđene imovine?
Potrebno je da LPA sravni evidenciju kojom raspolaže u pogledu predmetne imovine na koju se odnosi poreski dug (poreska prijava, rešenje o utvrđivanju obaveze, stanje na računu) sa Rešenjem o zaostavštini i zaključi da li je iznos duga zaista veći od vrednosti nasleđene imovine (i na taj način proveri tvrdnju naslednika koja je navedena).
Član 22. stav 1. i 2. ZPPPA reguliše da poresku obavezu preminulog lica ispunjavaju naslednici, u okviru vrednosti nasleđene imovine i u srazmeri sa udelom pojedinog naslednika, u momentu prihvatanja nasledstva. Takođe, odgovornost naslednika za dugove ostaviočeve/preminulog lica prema članu 222. Zakona o nasleđivanju je u tome da naslednik odgovara za ostaviočeve dugove do visine vrednosti nasleđene imovine.
Sva prava ostavioca - fizičkog lica – obveznika poreza na imovinu, prelaze na njegove naslednike, a dugove tog lica do visine vrednosti nasleđene imovine, uključujući i neizmirenu obavezu po osnovu poreza na imovinu (i sporedna poreska davanja po tom osnovu), ispunjavaju njegovi naslednici (bilo da je reč o zakonskim ili o testamentalnim naslednicima), u okviru vrednosti nasleđene imovine i u srazmeri sa udelom pojedinog naslednika, u momentu prihvatanja nasleđa i to glavni dug i pripadajuću kamatu na taj glavni dug.
Obim odgovornosti svakog pojedinog naslednika za obaveze po osnovu poreza na imovinu ostavioca utvrđuje se prema vrednosti koju je zaostavština imala u momentu prihvatanja nasleđa. Naslednik može ispuniti poresku obavezu poreskog obveznika – ostavioca i u iznosu većem od vrednosti njegovog naslednog dela.
Da li zaposleni u JLS koji je prethodno radio 18 godina u osnovnoj školi, a 20 godina staža stekao u oktobru 2018. godine ima pravo na isplatu jubilarne nagrade u skladu sa članom 46 (a) Posebnog kolektivnog ugovora iz maja 2018. godine?
Izmenama Aneksa Posebnog kolektivnog ugovora za državne organe iz maja 2018. godine menja se član 46(a) tako da glasi:
Zaposleni ima pravo na jubilarnu novčanu nagradu u visini prosečne mesečne zarade bez poreza i doprinosa po zaposlenom u Republici Srbiji prema objavljenom podatku organa nadležnog za poslove statistike, za poslednji mesec u prethodnoj kalendarskoj godini u odnosu na kalendarsku godinu u kojoj se jubilarna nagrada ostvaruje, s tim što se visina novčane nagrade uvećava za 25% pri svakom narednom ostvarivanju tog prava, tako da se isplaćuje:
- za 10 godina rada u radnom odnosu - u visini prosečne mesečne zarade bez poreza i doprinosa;
- za 20 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 1) ovog člana uvećane za 25%;
- za 30 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 2) ovog člana uvećane za 25%;
- za 35 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 3) ovog člana uvećane za 25%;
- za 40 godina rada u radnom odnosu - u visini novčane nagrade iz tačke 4) ovog člana uvećane za 25%.
Zaposleni ostvaruje pravo na jubilarnu nagradu za navršenih 10, 20, 30, 35 i 40 godina rada provedenih u radnom odnosu u državnom organu, organu autonomne pokrajine, odnosno jedinice lokalne samouprave, bez obzira na to u kom organu je zaposleni ostvarivao prava iz radnog odnosa.
U slučaju da je poslodavac preuzeo poslove i zaposlene od drugog poslodavca koji je prestao da postoji, kao uslov za ostvarivanje prava na jubilarnu nagradu računaju se i godine rada u radnom odnosu kod prethodnog poslodavca.
Jubilarna nagrada se isplaćuje po pravilu na dan autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave za zaposlene koji su to pravo stekli do tog dana, osim ako kolektivnim ugovorom kod poslodavca nije drugačije određeno.
Pravo iz stava 1. tačka 4) ovog člana ostvaruju svi zaposleni koji počev od 1. januara 2018. godine navršavaju 35 godina rada u radnom odnosu u skladu sa ovim članom.
S obzirom da škola nije državni organ, niti organ autonomne pokrajine ili jedinice lokalne samouprave, radni staž ostvaren u školi ne uračunava se u staž za jubilarnu nagradu u JLS.
Da li je moguće premeštanje zaposlenog dok je na porodiljskom, bez pristanka zaposlenog, sa mesta šefa LPA na mesto šefa budžeta (zaposleni ispunjava sve uslove, ali nema dovoljno iskustva i znanja u oblasti budžeta)?
Članom 115. Zakona o zaposlenima u AP i JLS predviđeno je da službenik može biti privremeno premešten na drugo odgovarajuće radno mesto zbog zamene odsutnog službenika ili povećanog obima posla, pri čemu zadržava sva prava na svom radnom mestu. Žalba ne odlaže izvršenje rešenja. Privremeni premeštaj traje najduže jednu godinu, posle čega službenik ima pravo da se vrati na radno mesto na kome je radio pre premeštaja. Pre premeštaja ili preuzimanja službenika, može se sprovesti prethodna provera stručne osposobljenosti, znanja i veština.
Član 113. istog zakona uređuje pojam odgovarajućeg radnog mesta i kaže da je odgovarajuće radno mesto ono radno mesto čiji se poslovi rade u istom zvanju kao poslovi radnog mesta sa koga se službenik premešta i za koje službenik ispunjava sve uslove.
Ako su ispunjeni ovi zakonski uslovi, to jest, ako službenik ispunjava sve uslove privremeno upražnjenog radnog mesta, on može biti privremeno premešten u skladu sa članom 115. zakona.
S obzirom da je jedan od uslova za obavljanje nekog radnog mesta i radno iskustvo u struci, na ovom mestu se može spomenuti i član 68a zakona koji govori o pojmu radnog iskustva u struci. Naime, pod radnim iskustvom u struci u smislu odredaba ovog zakona podrazumeva se radno iskustvo na poslovima u okviru zahtevane vrste i stepena stručne spreme, odnosno obrazovanja koje se zahteva za radno mesto čije poslove službenik obavlja.
Naposletku, na rešenje o privremenom raspoređivanju može se uložiti žalba, iako ona ne odlaže izvršenje rešenja.
Ko štampa obaveštenja biračima o mestu i vremenu održavanja lokalnih izbora kada se sprovode koordinirani izbori? Ko obezbeđuje UV lampe i sprejeve za potrebe lokalnih izbora kada se sprovode koordinirani izbori?
Članom 64. stav 1. Uputstva za sprovođenje izbora za narodne poslanike Narodne skupštine, raspisanih za 21. jun 2020. godine („Službeni glasnik RS“, broj 70/20 – prečišćen tekst) propisano je da obaveštenja biračima u Republici Srbiji o danu i vremenu održavanja izbora, sa brojem i adresom biračkog mesta na kome birač glasa i brojem pod kojim je upisan u izvod iz biračkog spiska, dostavlja opštinska/gradska uprava.
Stavom 2. istog člana propisano je da se, ako se istovremeno sa izborima za narodne poslanike Narodne skupštine sprovode i izbori za odbornike skupština opština/gradova i gradskih opština, odnosno izbori za poslanike skupštine autonomne pokrajine, biračima dostavlja obaveštenje o danu i vremenu održavanja izbora za svake izbore posebno.
Članom 13. Odluke o koordiniranom sprovođenju svih izbora raspisanih za 21. jun 2020. godine („Službeni glasnik RS“, br. 21/20 i 73/20) propisano je da su opštinske/gradske uprave i uprave gradskih opština grada Beograda dužne da vode računa o tome da se svakom biraču dostavljaju posebna obaveštenja o danu i vremenu glasanja na izborima za svake izbore na kojima birač ima pravo da glasa.
U skladu sa navedenim, sva obaveštenja biračima treba da odštampa opštinska/gradska uprava i dostavi ih biračima, vodeći računa da se za svake izbore na kojima birač glasa dostavlja posebno obaveštenje. Ovo je bitno stoga što je vrlo verovatno da se veliki broj birača neće nalaziti pod istim rednim brojem u izvodu za glasanje na parlamentarnim i u izvodu za glasanje na lokalnim izborima (npr. usled prijavljenih birača za glasanje prema mestu boravišta).
Što se tiče sprejova i UV lampi, nije potrebno obezbediti posebne sprejove i lampe za lokalne izbore, jer će se na biračkim mestima gde se glasa za više izbora koristiti ista lampa i sprej, koju svakom biračkom odboru obezbeđuje Republička izborna komisija, preko opštinskih/gradskih uprava. Znači, na svakom biračkom mestu treba da bude samo jedna UV lampa i jedan sprej (plus još jedna UV lampa i sprej koji se koriste za glasanje van biračkog mesta) bez obzira na to da li se na konkretnom biračkom mestu glasa samo na parlamentarnim ili i na lokalnim izborima, pa i pokrajinskim izborima. Ukoliko opštinske/gradske uprave nisu već ove materijale preuzele od Republičke izborne komisije, oni će im biti dostavljeni zajedno sa izbornim materijalom.
U Priručniku za sprovođenje izbora (drugo izmenjeno i dopunjeno izdanje), u delu koji se odnosi na osnivanje grupe građana piše da Sporazum o osnivanju grupe građana mora da sadrži određene elemente, između ostalog i naziv izborne liste koju podnosi grupa građana. Da li naziv izborne liste koju podnosi grupa građana mora obavezno da stoji u Sporazumu o osnivanju i kojim aktima je ta sadržina regulisana? Da li u Sporazumu o osnivanju grupe građana mora obavezno da stoji i ime nosioca liste? Ukoliko je sve napred navedeno obavezna sadržina Sporazuma, a izostavljeno je u Sporazumu o osnivanju grupe građana i tako obrazovana grupa građana podnese izbornu listu, da li je moguće zaključkom naložiti da ispravi taj nedostatak tako što će se overiti aneks sporazuma kod javnog beležnika u kom će se dodati naziv izborne liste i ime nosioca liste?
Članom 32. stav 2. Uputstva za sprovođenje izbora za narodne poslanike Narodne skupštine, raspisanih za 21. jun 2020. godine ("Službeni glasnik RS", broj 70/20 - prečišćen tekst), koje su lokalne izborne komisije obavezne da shodno primenjuju na osnovu člana 15. stav 2. Zakona o lokalnim izborima, propisano je da sporazum o obrazovanju grupe građana OBAVEZNO sadrži:
- naziv grupe građana, ako je određen;
- navod da se grupa građana obrazuje radi podnošenja izborne liste radi učešća na izborima za narodne poslanike Narodne skupštine;
- naziv izborne liste grupe građana;
- podatke o licu koje je ovlašćeno za podnošenje izborne liste (ime i prezime, JMBG i prebivalište i adresa stana, navedeni prema podacima iz lične karte);
- podatke o licima koja su obrazovala grupu građana (ime i prezime, JMBG i prebivalište i adresa stana, navedeni prema podacima iz lične karte).
Članom 32. stav 5. istog uputstva propisano je da sporazum o obrazovanju grupe građana mora da bude overen pre početka prikupljanja potpisa birača za podršku izbornoj listi. To bi značilo da izjave birača ne mogu da se prikupljaju pre nego što su se lica koja obrazuju grupu građana sporazumela, između ostalog, i o tome kako će se zvati izborna lista koju žele da kandiduju na izborima.
U skladu sa navedenim, izborna komisija zaključkom treba da naloži otklanjanje navedenog nedostatka podnete izborne liste, tako što će njenom podnosiocu, grupi građana, naložiti da dostavi overen aneks sporazuma o obrazovanju grupe građana u kojem će biti naveden naziv izborne liste grupe građana. Uz taj aneks, moraju se dostaviti i nove izjave birača da podržavaju predmetnu izbornu listu, pri čemu naziv izborne liste u izjava birača mora da bude identičan nazivu iz sporazuma o obrazovanju grupe građana. Izjave prikupljene pre overe aneksa ne mogu da budu prihvaćene, bez obzira na to što bi sadržavale naziv izborne liste identičan nazivu iz aneksa, s obzirom na to da se sa prikupljanjem potpisa nije moglo ni početi jer sporazum o obrazovanju grupe građana nije sadržavao jedan od najbitnijih elemenata – naziv izborne liste.
Što se tiče imena nosioca izborne liste, on je sastavni deo naziva izborne liste i, kao takav, naravno da mora da bude naveden u nazivu izborne liste koji je definisan sporazumom o obrazovanju grupe građana.
Članom 22. stav 3. Zakona o lokalnim izborima propisano je da „uz naziv izborne liste grupe građana podnosilac određuje bližu oznaku te liste, a u naziv se može uključiti ime i prezime lica koje grupa građana odredi kao nosioca izborne liste.
Član 41. st. 1. i 2. Uputstva za sprovođenje izbora za narodne poslanike Narodne skupštine, raspisanih za 21. jun 2020. godine glasi:
- ako izbornu listu podnosi grupa građana, naziv izborne liste sadrži naziv utvrđen sporazumom o obrazovanju te grupe građana;
- naziv izborne liste grupe građana može da sadrži i ime i prezime jednog lica (nosilac izborne liste), uz njegovu pismenu saglasnost koja se daje na Obrascu NPRS-3/20. U ovom slučaju, ime i prezime nosioca izborne liste sastavni je deo naziva izborne liste koji se utvrđuje sporazumom o obrazovanju grupe građana.
Navedene odredbe treba razumeti tako da sporazum o obrazovanju grupe građana ne mora da sadrži posebnu odredbu kojom bi se odredilo da je nosilac izborne liste taj i taj, već je dovoljno utvrditi naziv izborne liste u kojem će biti sadržano ime i prezime nekog lica, koje samim tim postaje nosilac izborne liste.
Npr. dovoljno je da u sporazumu o obrazovanju grupe građana stoji odredba:
„Osnivači Grupe građana te i te saglasni su da za izbore za odbornike Skupštine opštine Kuršumlija podnesu izbornu pod nazivom: „Kuršumlija je najbolja – Petar Petrović“. Iz navedenog naziva proističe da je Petar Petrović njen nosilac i da se, stoga, uz ovu izbornu listu mora priložiti i pismena saglasnost Petra Petrovića da bude nosilac ove izborne liste.
U situacijama kada je ocenjivač načelnik OU, kao neposredno nadređeni i rukovodilac organa, da li postoji kontrolor i ko rešava eventualna neslaganja?
Tumačeći odredbe člana 36. Uredbe o ocenjivanju službenika, naše stanovište je da rukovodilac organa, službe ili organizacije je i ocenjivač za sebi neposredno podređene i to na način koji je nešto drugačiji od toga kako se ostali ocenjuju. Naime, rukovodilac organa, službe ili organizacije uglavnom ocenjuje rukovodioce unutrašnjih organizacionih jedinica koji su mu neposredno podređeni, kao i samostalne izvršioce koji su mu direktno podređeni; može se desiti i da bude ocenjivač za službenike koji iz nekog razloga nemaju neposredno nadređenog (najčešće zato što to radno mesto nije trenutno popujeno) i u hijerarhiji je rukovidilac organa, službe ili organizacije prvi kojim ima uvid u rad tih zaposlenih. U slučajevima kada je ovaj rukovodilac ocenjivač, ne popunjava se standardni izveštaj o ocenjivanju, već je on dužan da obavi razgovor sa ocenjivanim rezultatima rada i da nakon toga donese rešenje o oceni. Naravno, sadržina ovog razgovora i ostalo od značaja za ocenjivanje ovog službenika naći će se u obrazloženju tog rešenja.
U tim slučajevima nema kontrolora.
Shodno izmenama Zakona o lokalnim izborima i Zakona o izboru narodnih poslanika i opštinske uprave mogu da overavaju potpise birača koji podržavaju izborne liste. Da li overavanje potpisa sme da se vrši i nakon isteka radnog vremena Opštinske uprave, kao i subotom i nedeljom? Da li overe smeju da se vrše van prostorija Opštinske uprave i ako sme da li te prostorije mogu da budu kancelarije sedišta političkih stranaka ili npr. privatne kuće?
Sa aspekta primene izbornih propisa, a uzimajući u obzir i nedavne izmene Zakona o izboru narodnih poslanika i Zakona o lokalnim izborima, nema prepreka da se overavanje potpisa organizuje i vrši i nakon isteka radnog vremena, uključujući tu i dane vikenda.
U tom smislu treba uzeti u obzir i svrhu uvođenja mogućnosti da opštinske/gradske, paralelno sa javnim beležnicima, overavaju potpise birača na izjavama o podržavanju izbornih lista. Naime, povećanje broja ovlašćenih overitelja treba da dovede da se spreči da se veliki broj ljudi okuplja na mestima za overu, čime se sprečava širenje zarazne bolesti COVID-19. U istom cilju imalo bi svrhe i bilo bi sasvim opravdano proširenje raspoloživog vremena za overavane potpisa, upravo kako je i navedeno, na vreme posle radnog vremena i vikendom.
Izborni propisi, takođe, ne sprečavaju vršenje overa van prostorija Opštinske uprave, uključujući tu i stranačke prostorije i privatne kuće. Naravno, podrazumeva se primena svih preventivnih mera za sprečavanje širenja zaraze virusom COVID-19. Ovakav stav je u skladu i sa dopisom koji je Ministarstvo državne uprave i lokalne samouprave 10. maja uputilo načelnicima uprava i lokalnim izbornim komisijama sa obaveštenjem i instrukcijom u vezi sa overavanjem potpisa birača koji podržavaju izborne liste kako za parlamentarne tako i za lokalne izbore. U tom dopisu se navodi da obavljanje poslova overe potpisa nalaže obavezu upravama da primenjuju pravila ponašanja koja se odnose na potrebu fizičkog distanciranja između ljudi, kao i drugih preventivnih mera koja imaju za cilj zaštitu stanovništva od zarazne bolesti COVID-19. Osim toga, dopis sadrži i instrukciju da se overa potpisa vrši isključivo na teritoriji opštine/grada/gradske opštine to samo onim biračima koji imaju prijavljeno prebivalište na teritoriji opštine/grada/gradske opštine, iz čega se može izvući zaključak da overa nije ograničena samo na prostorije lokalne uprave.
Da li nakon proglašenja izborne liste u smislu čl. 24. Zakona o lokalnim izborima podnosilac izborne liste može tražiti od izborne komisije JLS/gradske opštine da izmeni prebivalište kandidata za odbornika sa proglašene izborne liste?
Zahtev za izmenu prebivališta, kako je formulisan u pitanju, verovatno podrazumeva promenu podatka o mestu i/ili adresi stanovanja kandidata za odbornika u okviru JLS/gradske opštine.
U tom slučaju, nema pravnih smetnji da se taj zahtev prihvati kao obaveštenje o promeni ličnog podatka, koji ni na koji način ne utiče na pravnu valjanost izborne liste i pravni položaj samog kandidata za odbornika. Po pitanju obaveze izborne komisije da po ovom zahtevu donese nekakav pravni akt, prihvatljivo bi bilo donošenje rešenja o promeni ličnog podatka kandidata tog i tog, naravno samo pod uslovom da je mesto prebivališta ostalo u okviru određene JLS/gradske opštine. U suprotnom, postavilo bi se pitanje da li taj kandidat ispunjava zakonski uslov prebivališta za kandidovanje na izborima.
Treba imati u vidu da član 20. stav 6. Zakona o lokalnim izborima definiše isključivo gubitak prava na predlaganje novog, odnosno zamenu kandidata na izbornoj listi, bez definisanja zabrane ili načina izmene ličnih podataka kandidata.
S obzirom na to da se, prema članu 26. stav 1. Zakona o lokalnim izborima, u Zbirnoj izbornoj listi ne navodi adresa prebivališta, već samo podatak o mestu prebivališta, odnosno mestu stanovanja, predmetni zahtev bi eventualno mogao da ima uticaj na sadržaj rešenja o proglašenju Zbirne izborne liste.
Lice je zasnovalo radni odnos na neodređeno vreme putem konkursa za vreme važenja Zakona o radnim odnosima u državnim organima, nakon nekoliko godina postavljeno je za sekretara skupštine opštine i tom prilikom mu je urađeno rešenje o mirovanju radnog odnosa u Opštinskoj upravi. U vreme početka primene Zakona o zaposlenima u AP i JLS, isto lice je postavljeno za v.d. načelnika Opštinske uprave, a nakon sprovedenog javnog konkursa i za načelnika uprave. Šta se dešava ako istom licu prestane funkcija načelnika uprave, na bilo koji način, s obzirom da ima rešenje o mirovanju radnog odnosa u Opštinskoj upravi? Da li se to lice, u svakom slučaju, vraća na rad u upravu u kojoj mu miruje radni odnos (u pitanju je ista JLS)? Koje su radnje trebalo da budu ispoštovane i sprovedene, s obzirom da je lice sa izvršilačkog radnog mesta postavljeno na jednu, pa bez pauze odmah potom na drugu funkciju?
Shodno čl. 6. Zakona o zaposlenima u AP i JLS na prava i dužnosti funkcionera i službenika koji nisu uređeni ovim ili posebnim zakonom ili drugim propisom, primenjuju se opšti propisi o radu i poseban kolektivni ugovor za jedinice lokalne samouprave (u daljem tekstu: poseban kolektivni ugovor), kao i kolektivni ugovor kod poslodavca.
Zakonom o radu i to čl. 79. propisano je da zaposlenom miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada, osim prava i obaveza za koje je zakonom, opštim aktom, odnosno ugovorom o radu drukčije određeno, ako odsustvujete sa rada zbog izbora, odnosno imenovanja na funkciju u državnom organu, sindikatu, političkoj organizaciji ili drugu javnu funkciju čije vršenje zahteva privremeno da prestane da radi kod poslodavca.
U skladu sa čl. 3. Zakona o zaposlenima u AP i JLS, službenik je zaposleno lice koje profesionalno obavlja stručne poslove iz nadležnosti autonomne pokrajine i jedinice lokalne samouprave ili sa njima povezanih opštih pravnih poslova, informatičkih, materijalno-finansijskih, računovodstvenih i administrativnih poslova. Službenik je zaposleno lice na izvršilačkom radnom mestu kao i na radnom mestu službenika na položaju.
Dakle, ukoliko je neko lice postavljeno za načelnika ili zamenika načelnika opštinske uprave nema pravo na mirovanje radnog odnosa.
Međutim, članom 54. Zakona o zaposlenima u AP i JLS, je propisano da službenik kome je prestao rad na položaju iz razloga utvrđenih članom 51. tač. 1), 2) i 10) (protek vremena, podnošenje ostavke i ukidanje položaja) ovog zakona ima pravo da kod poslodavca bude raspoređen na drugo radno mesto za koje ispunjava uslove.
Ukoliko ne postoji radno mesto na koje može biti raspoređen, službenik ima pravo na naknadu plate u trajanju od tri meseca u visini koju je imao u vreme prestanka rada na položaju, iz razloga utvrđenih čl. 51. tač. 1) i 10) ovog zakona (protek vremena, ukidanje položaja).
Pravo na naknadu iz stava 2. ovog člana može se izuzetno produžiti do tri meseca ukoliko u tom vremenu službenik stiče pravo na penziju.
Pravo iz stava 2. ovog člana prestaje pre isteka roka od tri meseca, zasnivanjem radnog odnosa ili sticanjem prava na penziju prema propisima o penzijskom i invalidskom osiguranju.
Službenik pravo is st. 2. i 3. ovog člana ostvaruje kod poslodavca kod koga je ostvarivao prava po osnovu rada na položaju.
Pravo iz st. 2. i 3. ovog člana, po zahtevu službenika, utvrđuje organ nadležan za njegovo postavljenje.
Zahtev za ostvarivanje prava iz stava 2. ovog člana, službenik može uputiti u roku od 15 dana prestanka rada na položaju, s tim što pravo iz stava 2. ovog člana ostvaruje od narednog dana od dana prestanka rada na položaju.
S obzirom na sve navedeno, pomenuto lice nakon postavljenja na mesto načelnika uprave neće moći da ostvari pravo na mirovanje radnog odnosa utvrđeno stupanjem na prvu funkciju (pre postavljenja na mesto načelnika uprave), već će nakon razrešenja moći da ostvari prava u skladu sa članom 54. Zakona o zaposlenima u AP i JLS.