Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjePostovani, Komunalni inspector je polozio posebni ispit za trzisnog ispektora. Moje pitanje je da li on sada ima sve nadleznosti Trzisnog inspektora a tu podrazumevam clanove 54. i 55. Zakona o trgovini, odnosno da li ima nadleznosti da primeni I ove clanove u svom radu
Članom 46. Zakona o trgovini („Službeni glasnik RS“, broj 52/19) propisano je, između ostalog da inspekcijski nadzor nad sprovođenjem ovog zakona i propisa donetih na osnovu ovog zakona vrše Ministarstvo, preko tržišnih inspektora; jedinice lokalne samouprave, preko komunalnih inspektora u delu nadzora nad trgovinom ličnim nuđenjem, trgovinom iz člana 14. stav 1. tač. 2) i 3) ovog zakona, izuzev kioska, kao i u pogledu isticanja i pridržavanja radnog vremena i isticanja podataka iz člana 32. st. 1-3. ovog zakona i drugi državni organi u skladu sa svojim delokrugom, prema posebnim propisima, da ove poslove jedinice lokalne samouprave obavljaju kao poverene poslove, kao i da komunalni inspektor koji obavlja ove poslove nadzora mora da ima položen ispit za inspektora, u skladu sa zakonom kojim se uređuje inspekcijski nadzor i poseban stručni ispit za tržišnog inspektora.
U skladu sa ovom odredbom Zakona o trgovini (dalje u tekstu: Zakon), komunalna inspekcija, kao poveren posao, vrši nadzor nad:
- trgovinom u prenosivim prodajnim objektima, izuzev kioska i sa pokretnih sredstava i opreme (član 14. stav 1. tač. 2) i 3) Zakona),
- trgovinom ličnim nuđenjem (član 15. Zakona) i
- isticanjem poslovnog imena i drugih podataka propisanih zakonom i isticanjem i poštovanjem radnog vremena (član 32. st. 1-3. i član 33. Zakona).
Članom 51. Zakona utvrđena su ovlašćenja i dužnosti komunalnog inspektora tako što je propisano da u obavljanju poslova iz člana 46. stav 1. tačka 2) ovog zakona, komunalni inspektor ima ista ovlašćenja i dužnosti kao tržišni inspektor, u skladu sa ovim zakonom.
Iz citiranih odredbi Zakona, može se zaključiti da komunalni inspektor koji je položio poseban stručni ispit za tržišnog inspektora ima ista ovlašćenja i dužnosti kao tržišni inspektor, podrazumevajući odgovarajuća ovlašćenja i dužnosti propisane čl. 54. i 55. Zakona o trgovini, ali samo u vršenju nadzora, tj. obavljanju poverenih poslova u skladu sa navedenim odredbama člana 14. stav 1. tač. 2) i 3), člana 15, člana 32. st. 1-3. i člana 33. Zakona. Primera radi, komunalni inspektor ne može izreći meru privremenog zatvaranja prodajnog objekta iz člana 55. ovog zakona jer ne vrši nadzor u prodajnom objektu, a prodajni objekat je u skladu sa članom 3. stav 1. tačka 3. Zakona, prostor koji čini jedinstvenu fizičku, funkcionalnu i tehničko-tehnološku celinu, trajnog ili privremenog građevinskog karaktera, opremljen na propisani način, koji je namenjen za obavljanje trgovine
Lice je od 2022. godine do maja 2025. godine bilo na položaju-zamenik načelnika Opštinske uprave. Nakon tog periodaa, a po sprovedenom javnom konkursu isto lice je u maju 2025. postavljeno za načelnika OPštinske uprave. Da li ovo lice ima obavezu da pohađa program obuke utvrđen za rukovodioce/lica na položaju, imajući u vidu da je prvi put postavljeno na pložaj 2022. godine?
Članom 99. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne smouprave („Sl. glasnik RS“, br. 21/2016, 113/2017, 95/2018, 114/2021, 92/2023, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018 - dr. zakon, 86/2019 - dr. zakon, 157/2020 - dr. zakon, 123/2021 - dr. zakon i 92/2023) između ostalog je predviđeno i da službenik na položaju može posle proteka vremena na koje je postavljen, biti ponovo postavljen na isti položaj bez javnog konkursa ako je pohađao program obuke utvrđen za službenike koji se prvi put postavljaju na položaj. Ako konkursni postupak za popunjavanje položaja nije pokrenut u roku iz člana 95. stav 3. ovog zakona, službenik se posle proteka vremena na koji je postavljen, postavlja na isti položaj bez javnog konkursa.
U članu 42. Zakona o izmenama i dopunama Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br 92/2023) predviđeno je da se uslov u pogledu pohađanja obuke iz člana 20. ovog zakona za ponovno postavljenje na položaj ne odnosi na službenike koji su postavljeni na položaje pre početka primene ovog zakona.
Imajući u vidu gore navedeno, u ovom slučaju službenik na položaju nije dužan da pohađa program obuke utvrđen za službenike koji se prvi put postavljaju na položaj.
Jedinica lokalne samouprave izdaje odobrenja za obavljanje delatnosti taksi prevoza putnika u skladu sa Zakonom o prevozu putnika u drumskom saobraćaju. Grad Kraljevo, odnosno jedinica lokalne samouprave, u skladu sa pomenutim zakonom i Odlukom o taksi prevozu putnika na teritoriji grada Kraljeva, utvrđuje ispunjenost uslova za obavljanje navedene delatnosti i izdaje odobrenje, odnosno taksi dozvole za vozača i vozilo, sa periodom važenja do dve godine. Službena lica našeg Odeljenja suočavaju se sa problemom u vezi sa trenutnim statusom aktivnosti, odnosno pre svega sa radom privrednih subjekata i društava kojima je pretežna delatnost taksi prevoz. Naime, u periodu važenja odobrenja pojedini privredni subjekti se nalaze u stanju mirovanja. Kada u APR-u prijave mirovanje navedene delatnosti, u preglednom statusu su označeni kao aktivni. Takvi subjekti podnose zahteve ovom Odeljenju za izdavanje odobrenja, odnosno za utvrđivanje ispunjenosti uslova za obavljanje delatnosti taksi prevoza putnika, i to u vreme kada se nalaze u stanju mirovanja. Molimo Vas da nam date tumačenje i uputstvo za dalje konkretno postupanje u ovakvim slučajevima. U prilogu Vam dostavljamo izvod iz APR-a, iz kojeg se vidi da je preduzetnik u stanju mirovanja, a da je pred ovim nadležnim organom podneo zahtev za izdavanje odobrenja za obavljanje taksi prevoza.
Zakon o prevozu putnika u drumskom prevozu definiše pojmove:
Taksi prevoz obavlja se na osnovu rešenja o odobravanju taksi prevoza koje izdaje opštinska, odnosno gradska uprava, odnosno uprava nadležna za poslove saobraćaja. Odobrenje se izdaje privrednom društvu ili preduzetniku koji u registru privrednih subjekata ima registrovanu pretežnu delatnost "taksi prevoz" i koji ispunjava uslove u pogledu sedišta, vozača, vozila i poslovnog ugleda. Na osnovu mišljenja i iskustvu kolega iz drugih JLS, privrednom društvu ili preduzetniku koji nema aktivan status u APR-u ne može se izdati odobrenje o taksi prevozu.
Poštovani, kakvo rešenje se donosi za zaposlenog na određeno vreme do povratka odsutnog radnika, u slučaju kada je zaposleni na određeno vreme postavljen na funkciju? Da li se donosi rešenje o mirovanju radnog odnosa ili rešenje o prestanku radnog odnosa na određeno vreme?
Članom 79. Zakonom o radu („Sl. glasnik RS“, br. 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 - odluka US, 113/2017 i 95/2018 - autentično tumačenje) predviđeno je da zaposlenom miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada, osim prava i obaveza za koje je zakonom, opštim aktom, odnosno ugovorom o radu drukčije određeno, ako odsustvuje sa rada zbog: 1) odlaska na odsluženje, odnosno dosluženje vojnog roka; 2) upućivanja na rad u inostranstvo od strane poslodavca ili u okviru međunarodno-tehničke ili prosvetno-kulturne saradnje, u diplomatska, konzularna i druga predstavništva; 3) privremenog upućivanja na rad kod drugog poslodavca u smislu člana 174. ovog zakona; 4) izbora, odnosno imenovanja na funkciju u državnom organu, sindikatu, političkoj organizaciji ili drugu javnu funkciju čije vršenje zahteva da privremeno prestane da radi kod poslodavca; 5) izdržavanja kazne zatvora, odnosno izrečene mere bezbednosti, vaspitne ili zaštitne mere, u trajanju do šest meseci. Zaposleni kome miruju prava i obaveze iz stava 1. ovog člana ima pravo da se u roku od 15 dana od dana odsluženja, odnosno dosluženja vojnog roka, prestanka rada u inostranstvu, odnosno kod drugog poslodavca, prestanka funkcije, povratka sa izdržavanja kazne zatvora, odnosno mere bezbednosti, vaspitne ili zaštitne mere - vrati na rad kod poslodavca. Prava iz st. 1. i 2. ovog člana ima i bračni drug zaposlenog koji je upućen na rad u inostranstvo u okviru međunarodno-tehničke ili prosvetno-kulturne saradnje, u diplomatska, konzularna i druga predstavništva.
Članom 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama („Sl. glasnik RS“, br. 21/2016, 113/2017, 95/2018, 114/2021, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018 - dr. zakon, 86/2019 - dr. zakon, 157/2020 - dr. zakon, 123/2021 - dr. zakon i 141/2021) predviđenno je da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme): 1) radi zamene odsutnog zaposlenog do njegovog povratka; 2) zbog privremeno povećanog obima posla, koji postojeći broj zaposlenih ne može da izvrši, najduže na šest meseci u toku jedne kalendarske godine; 3) na radnim mestima u kabinetu izabranog lica u organu autonomne pokrajine, najduže dok traje dužnost tog izabranog lica; 4) na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika grada Beograda, predsednika Skupštine grada Beograda, najduže dok traje dužnost tih lica; 5) na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, najduže dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu); 6) radi učešća u pripremi ili realizaciji određenog projekta, najduže do završetka projekta; 7) radi obuke pripravnika, za vreme trajanja pripravničkog staža; 8) radi zamene službenika koji je postavljen za vršioca dužnosti, dok traje njegova dužnost; 9) radi zamene službenika kome miruje radni odnos zbog obavljanja pripravničkog staža. Radni odnos na određeno vreme zasniva se bez оbaveze sprovođenja internog ili javnog konkursa, izuzev radnog odnosa na određeno vreme radi obuke pripravnika koji se zasniva nakon sprovedenog javnog konkursa, u skladu sa ovim zakonom i ako je potreba zapošljavanja prikazana u kadrovskom planu. Radni odnos na određeno vreme ne može da preraste u radni odnos na neodređeno vreme, izuzev pripravniku, kad položi državni stručni ispit.
Imajući u vidu sve navedeno i s obzirom da je trajanje rada na određeno vreme unapred određeno sa razlogom zapošljavanja lica na određeno vreme, smatramo da nema osnova da se takvom licu utvrdi pravo na mirovanje radnog odnosa, naročito imajući u vidu da je period na koji se lice bira, imenuje ili postavlja na funkciju najčešće duži od perioda na koji je zasnovan radni odnos na određeno vreme.
Potrebna nam je instrukcija u vezi određivanja koeficijenta zaposlenom sa V stepenom stručne spreme (visokokvalifikovani radnik), koji je raspoređen na radno mesto: „vozač“, zvanje: nameštenik IV vrste, u skladu sa Uredbom o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima.
Član 12. Uredbe o kriterijumima za razvrstavanje radnih mesta i merilima za opis radnih mesta nameštenika u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave ("Sl. glasnik RS", br. 88 /2016 ) navodi šta je neophodno da radno mesto bude razvrstano u četvrtu vrstu kao i da na sledeći način ispunjava merila:
Član 4. Uredbe o koeficijentima za obračun i isplatu plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim oragnima ("Sl. glasnik RS", br. 44/2008 - prečišćen tekst, 2/2012, 113/2017 - dr. zakon, 23/2018, 95/2018 - dr. zakon, 86/2019 - dr. zakon, 157/2020 - dr. zakon, 123/2021 - dr. zakon, 19/2025 - dr. zakon i 39/2025) između ostalog navodi i da za obračun i isplatu plata zaposlenih u državnim organima primenjuju se sledeći koeficijenti:
- 8.74 za referenta i daktilografa.
Koeficijenti iz stava 1. ovog člana koriste se isključivo radi određivanja koeficijenata za obračun i isplatu plata zaposlenih u organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave, i to tako što se koeficijent za daktilografa primenjuje za poslove nameštenika četvrte vrste.
Član 5. iste Uredbe između ostalog propisuje da koeficijent iz čl. 2 . i 4. ove uredbe, za imenovana i postavljena lica i zaposlene u organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave uvećava, po osnovu složenosti i odgovornosti poslova, za dodatni koeficijent i to:
u organima opština– 3,15 – za nameštenika četvrte vrste.
Dakle, za nameštenike četvrte vrste u u organima, službama i organizacijama opština i gradova primenjuje se osnovni koeficijent 8,74 koji se uvećava za dodatni koeficijent u visini 3,15.