Indeks participacije u urbanističkom planiranju (SKGO Indeks participacije) je alat koji je razvila Stalna konferencija gradova i opština u cilju praćenja napretka u oblasti uključivanja građana u urbanističkom planiranju na lokalnom nivou. Alat je razvijen u saradnji sa Ministarstvom građevinarstva, saobraćaja i infrastrukture i predstavlja način za praćenje pokazatelja ostvarenja Strategije urbanog razvoja Republike Srbije (2019). Takođe, ovim pokazateljem meriće se i ostvarenje ciljeva održivog razvoja koji se tiču participacije javnosti i uključivanja stejkxoldera u proces donošenja odluka o urbanom razvoju, konkretno, pokazatelja broj 11.3.2 .
Merenje indeksa participacije prvi put je sprovedeno u novembru 2021. godine u formi samoocenjivanja, a zatim i u periodu jul – avgust 2023. godine korišćenjem kompleksnog upitnika i uz angažovanje nezavisnih evaluatora. Merenje indeksa 2023. odrađeno je na uzorku od 30 urbanističkih planova u 20 gradova i opština, a rezultati merenja su analizirani i opštinama učesnicama u merenju dostavljene su preporuke za unapređenje prakse participacije. Kako bi zaposleni u lokalnim administracijama što bolje razumeli koncept unapređene participacije na kojem je zasnovana Metodologija indeksa participacije i bili spremni da usvoje i primene preporuke koje proističu iz rezultata merenja indeksa, pripremljen je Praktikum za unapređenu participaciju u urbanističkom planiranju sa uputstvom za primenu SKGO Indeksa participacije.
Praktikum treba posmatrati dvojako: s jedne strane, to je prikaz metodologije koja stoji iza koncepta proširene participacije na kojoj se zasniva sam Indeks participacije, a koja, pak, počiva na širokom spektru univerzalno prihvaćenih dokumenata i međunarodnih i domaćih propisa i strategija. Ova metodologija služi da potkrepi naše ubeđenje da je transparentan planski proces temelj za donošenje kvalitetnih odluka o budućem razvoju lokalne zajednice. S druge strane, ovaj Praktikum predstavlja pomoćno sredstvo za sve one koji bi želeli i u prilici su da utiču na povećanje transparentnosti i inkluzivnosti procesa izrade planova, da pomoću njega provere jesu li primenili sve ono što je ne samo zakonom propisano, već što istim nije zabranjeno, a pomaže da se lokalna zajednica i svi oni koji imaju interes da budu uključeni u donošenje odluka o lokalnom razvoju, u planski proces uključe ili se o njemu informišu.
Izrada i objavljivanje ove publikacije realizovani su u okviru Programa „Partnerstvo za dobru lokalnu samoupravu” koji podržava Vlada Švajcarske, a sprovodi SKGO.