Pitanja i odgovori

Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.

Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.

Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.

Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org

Postavite pitanje

Baza pitanja i odgovora

Sistem lokalne samouprave

Mandat direktorke Centra za socijalni rad ističe 31.12.2017. godine. Direktor je izabran shodno Zakonu o socijalnoj zaštiti i sa njom je zaključen ugovor o radu do isteka mandata odnosno na četiri godine. Međutim, do isteka mandata direktorka će koristiti porodiljsko bolovanje. Da li JLS ima pravo da raspiše konkurs za izbor novog direktora? Da li aktuelna direktorka u ovom slučaju uživa posebnu zaštitu shodno Zakonu o radu?

Shodno čl. 124. Zakona o socijalnoj zaštiti mandat direktora centra za socijalni rad traje četiri godine i isto lice može biti ponovo imenovano za direktora.

Direktora centra za socijalni rad imenuje nadležni organ jedinice lokalne samouprave, na osnovu konkursa, po pribavljenom mišljenju upravnog odbora centra za socijalni rad.

Upravni odbor centra za socijalni rad raspisuje konkurs za direktora centra za socijalni rad najkasnije 30 dana pre isteka mandata ranije imenovanom direktoru.

Članom 187. Zakona o radu je propisano za vreme trudnoće, porodiljskog odsustva, odsustva sa rada radi nege deteta i odsustva sa rada radi posebne nege deteta poslodavac ne može zaposlenom da otkaže ugovor o radu. Zaposlenom koji je ugovorom zasnovao radni odnos na određeno vreme produžava se do isteka korišćenja prava na odsustvo.

Navedenim članom Zakona o socijalnoj zaštiti obaveza JLS, preciznije upravnog odbora centra za socijalni rad, je da raspiše konkurs za direktora centra za socijalni rad i to najkasnije 30 dana pre isteka mandata ranije imenovanom direktoru, što se i u ovom slučaju, naravno, mora učiniti. 

S druge strane, zaposlena, shodno Zakonu o radu, nastavlja da ostvaruje prava iz radnog odnosa odnosno istoj se produžava radni odnos do isteka korišćenja prava na odsustvo, budući da uživa posebnu zaštitu od otkaza ugovora o radu.

Sistem lokalne samouprave

Da li se, prema odredbama člana 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS komisiji može poveriti samo vođenje postupka, uz zadržavanje nadležnosti za ovlašćeno lice poslodavca da utvrdi odgovornost i izrekne mere po okončanom postupku?

Shodno čl. 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS poslodavac vodi disciplinski postupak, odlučuje o disciplinskoj odgovornosti i izriče disciplinske mere.

Poslodavac može da obrazuje disciplinsku komisiju od tri člana da u njegovo ime vodi disciplinski postupak i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti.

Poslodavac je dužan da obrazuje disciplinsku komisiju da u njegovo ime vodi disciplinski postupak u slučajevima teže povrede dužnosti iz radnog odnosa.

Na osnovu ovog člana se zaključuje da komisija vodi i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti, a da je poslodavac taj koji izriče meru. Dakle, na vođenje postupka se nadovezuje utvrđivanje odgovornosti od strane komisije, ali ne i izricanje mere.

Sistem lokalne samouprave

Da li u slučaju teže povrede dužnosti iz radnog odnosa disciplinska komisija mora samo da vodi postupak ili je uvek i u obavezi da utvrdi odgovornost i izrekne meru?

Članom 141. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano da poslodavac vodi disciplinski postupak, odlučuje o disciplinskoj odgovornosti i izriče disciplinske mere.

Poslodavac može da obrazuje disciplinsku komisiju od tri člana da u njegovo ime vodi disciplinski postupak i odlučuje o disciplinskoj odgovornosti.

Poslodavac je dužan da obrazuje disciplinsku komisiju da u njegovo ime vodi disciplinski postupak u slučajevima teže povrede dužnosti iz radnog odnosa.

Dakle, u slučaju teže povrede dužnosti iz radnog odnosa obaveza poslodavca je da obrazuje disciplinsku komisiju. Komisija u ovom slučaju sprovodi postupak i kroz njega utvrđuje odgovornost, ali je poslodavac taj koji izriče odgovarajuću meru.

Sistem lokalne samouprave

Da li lice koje ima zasnovani radni odnos na neodređeno vreme u Gradskoj upravi ima pravo na mirovane radnog odnosa u JLS, ukoliko nakon stupanja na snagu Zakona o zaposlenima u AP i JLS bude izabrano za pomocnika gradonačelnika?

Shodno članu 58. Zakona o lokalnoj samoupravi statutom opštine može se predvideti da se u opštinskoj upravi postavljaju pomoćnici predsednika opštine za pojedine oblasti (ekonomski razvoj, urbanizam, primarna zdravstvena zaštita, zaštita životne sredine, poljoprivreda i dr.).

Pomoćnici predsednika opštine pokreću inicijative, predlažu projekte i sačinjavaju mišljenja u vezi sa pitanjima koja su od značaja za razvoj u oblastima za koje su postavljeni i vrše druge poslove utvrđene aktom o organizaciji opštinske uprave.

Pomoćnike predsednika opštine postavlja i razrešava predsednik opštine.

U opštinskoj upravi može biti postavljeno najviše tri pomoćnika predsednika opštine.

Članom 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave propisano je da se radni odnos može zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme), između ostalih razloga, i na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).

Shodno čl. 79. Zakona o radu zaposlenom miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada, osim prava i obaveza za koje je zakonom, opštim aktom, odnosno ugovorom o radu drukčije određeno, ako odsustvuje sa rada zbog izbora, odnosno imenovanja na funkciju u državnom organu, sindikatu, političkoj organizaciji ili drugu javnu funkciju čije vršenje zahteva da privremeno prestane da radi kod poslodavca.

Zaposleni kome miruju prava i obaveze ima pravo da se u roku od 15 dana od dana odsluženja, odnosno dosluženja vojnog roka, prestanka rada u inostranstvu, odnosno kod drugog poslodavca, prestanka funkcije, povratka sa izdržavanja kazne zatvora, odnosno mere bezbednosti, vaspitne ili zaštitne mere - vrati na rad kod poslodavca.

Članom 12. Zakona o zaposlenima u AP i JLS je propisano: 

“Danom izbora, imenovanja, odnosno postavljenja, funkcioneru miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada kod poslodavca kod koga je bio u radnom odnosu do izbora, imenovanja, odnosno postavljenja na funkciju.

Funkcioner kome miruju prava i obaveze iz stava 1. ovog člana, ima pravo da se u roku od 15 dana od dana prestanka funkcije, vrati na rad kod poslodavca.

Ukoliko je funkcioneru pre izbora, imenovanja, odnosno postavljenja, poslodavac bila autonomna pokrajina, odnosno jedinica lokalne samouprave, prava i obaveze iz stava 1. ovog člana, miruju u organu, službi ili organizaciji u kojoj je bio raspoređen na izvršilačkom radnom mestu, do izbora, imenovanja, odnosno postavljenja na funkciju.

Ukoliko funkcioner nije u mogućnosti da se vrati na rad kod poslodavca zbog ukidanja organa, službe ili organizacije, funkcioner iz stava 3. ovog člana, ima pravo da se vrati na rad kod poslodavca u organ, službu, odnosno organizaciju koja je preuzela poslove ukinutog organa, službe, odnosno organizacije”.

S obzirom na navedene odredbe člana 58. Zakona o lokalnoj samoupravi licima koja su postavljena za pomoćnike predsednika opština miruju prava i obaveze koje se stiču na radu i po osnovu rada.

Sistem lokalne samouprave

Kakav je pravni status lica u kabinetu Predsednika opštine nakon prestanka radnog odnosa?

Shodno članu 70. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave radni odnos može se zasnovati i za vreme čije trajanje je unapred određeno (radni odnos na određeno vreme), između ostalih razloga, i na radnim mestima u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine, dok traje dužnost tih izabranih lica (pomoćnici gradonačelnika, odnosno predsednika opštine kao i druga lica koja zasnivaju radni odnos na radnim mestima u kabinetu).

Istim članom je propisano da se radni odnos na određeno vreme iz navedenog razloga zasniva bez javnog konkursa, kao i da radni odnos na određeno vreme ne može da preraste u radni odnos na neodređeno vreme, izuzev pripravniku, kad položi državni stručni ispit.

Dakle, istekom trajanja licima u kabinetu, naprosto, prestaje radni odnos i ne postoje druge, posebne, obaveze poslodavca prema licima koja su zasnovala radni odnos u kabinetu gradonačelnika, predsednika opštine ili predsednika gradske opštine.