Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjeDa li je potrebno donositi Rešenje o prestanku važenja Rešenja o građevinskoj dozvoli ukoliko je ona istekla ? S obzirom da je investitor opet zainteresovan za izdavanje građevinske dozvole za isti objekat na istoj parceli . Da li je potrebno obavezno izdavati potvrdu pravnosnažnosti svakog Rešenja ili se smatra da je Rešenje samo po sebi pranosnažno istekom roka za žalbu ?
U vezi prvog pitanja, ukazujemo da je shodno članu 140. stav 3. Zakona o planiranju i izradnji potrebno doneti rešenje kojim se utvrđuje prestanak važnosti građevinske dozvole u slućajevima koji su utvrđeni u članu 140. stav 1. i 2. Zakona o planiranju i izgradnji. Ovo je naročito bitno u situaciji kada investitor planira pokretanje novog postupka za izdavanje građevinske dozvole zato što u pravnom prometu ne mogu egzistirati dva razlićita akta koja imaju isto dejstvo.
U vezi drugog pitanja, za svaki upravni akt kojim se usvaja zahtev a koji se donosi u toku redovnog postupka izdavanja građevinske dozvole/odobrenja za izvođenje radova, osim za lokacijske uslove, prijavu radova, prijavu temelja I prijavu konstrukcije, mora se izdati klauzula pravnosnažnosti.
Dakle, klauzula pravnosnažnsoti se izdaje na rešenje o odobrenju izvođenja radova i na rešenje o upotrebnoj dozvoli za te izvedene radove, kao i na rešenje o građevinskoj dozvoli i rešenje o upotrebnoj dozvoli. Stavljanjem klauzule potvrđuje se da je taj akt pravnosnažan i izvršan, i da taj akt proizvodi svoje odgovarajuće dejstvo.
Ukoliko investitor propusti u elektronskom sistemu CEOP da podnese npr. zahtev za klauzulu, na rešenje o građevisnkoj dozvoli/rešenje o odobrenju izvođenja radova nema nikakvih smetnji da sve do podnošenja zahteva za upotrebnu dozvolu to i učini.
Ukazujemo da se bez izdate klauzule pravnosnažnosti na rešenje o građevinskoj dozvoli ne može izvršiti predbeležba izdate građevinske dozvole i objekta u izgradnji niti se bez izdate klauzule pravnosnažnosti na rešenje o upotrebnoj dozvoli može izvršiti upis objekta na ime investitora niti bilo koja druga promena kod RGZ.
Poštovani, molim da mi pomognete informacijama o finansiranju upravljača puta u situaciji kada postoji zaključen ugovor o javno-privatnom partnerstvu za izgradnju i održavanje puteva. Lokalna samouprava – Grad Vršac vlasnik je i upravljač lokalnih puteva. Zbog zakonske obaveze (Zakon o putevima), kao vlasnik puteva, treba da skupštinskom odlukom prenesemo javno ovlašćenje upravljanja, odnosno prenesemo pravo upravljača puteva na naše javno preduzeće JKP „Drugi oktobar“ iz Vršca. Koji je odnos upravljača puta prema javno-privatnom partneru, da li se odnosi između njih normativno uređuju? Za budućeg upravljača puta, koji to još nije, postavlja se pitanje finansiranja – s obzirom na to da lokalna samouprava poverava posao upravljača, trebalo bi i da prenese budžetska sredstva: koji troškovi ulaze u strukturu prenetih sredstava, da li činjenica da postoji privatno partnerstvo umanjuje deo sredstava koji se opredeljuje za upravljača? Šta sve upravljač puta u ovoj situaciji može da iskaže u finansijskom planu na ime potraživanja iz lokalnog budžeta po osnovu ovlašćenja upravljača puta? Poznato je da upravljač koristi i naknade za korišćenje javnih dobara, tj. puteva i slično, ali je dilema kako da iskaže finansijski plan za potraživanje, odnosno opredeljenje sredstava u budžetu. Molim da me informišete o postupanju ili me eventualno usmerite na opštinu/grad koji može iskustvom da pomogne. U Gradskoj upravi angažovana sam u radnoj grupi za normativno uređenje prenosa javnog ovlašćenja upravljanja putevima sa vlasnika puteva – Grada Vršca na novog upravljača, u skladu sa zakonom, tj. na javno preduzeće.
U skladu sa članom 10. stav 3. Zakona o javnim putevima („Službeni glasnik RS“, br. 41/18,
95/18 – dr. zakon, 92/23 – dr. zakon), delatnost upravljanja opštinskim putevima, ulicama i
nekategorisanim putevima može obavljati:
u skladu sa Zakonom o javno-privatnom partnerstvu i koncesijama.
Upravljač javnog puta je ono pravno lice koje obavlja celokupnu delatnost upravljanja propisanu članom 9. stav 2. Zakona o putevima, koja obuhvata i planiranje, projektovanje, zaštitu puta, organizaciju nadzora i održavanja, naplatu naknada za upotrebu puta, vršenje javnih ovlašćenja, upravljanje saobraćajem itd. Ako lice obavlja samo deo ovih poslova, ne smatra se upravljačem.
U slučaju grada Vršca, planiranim prenosom javnog ovlašćenja upravljanja lokalnim putevima na JKP „Drugi oktobar“, to preduzeće bi postalo upravljač javnog puta u smislu Zakona. Preporučuje se da se, uz prenos ovlašćenja, razmotri i prenos obaveza koje Grad ima po osnovu postojećeg ugovora o javno-privatnom partnerstvu za izgradnju i održavanje puteva. Preporučuje se zaključenje trojnog ugovora između Grada, JKP-a i privatnog partnera, kojim bi se JKP-u prenela nadležnost i obaveze iz ugovora o JPP. Na ovaj način, JKP bi, kao upravljač, direktno komunicirao i sprovodio obaveze prema privatnom partneru.
JKP kao upravljač nije budžetski korisnik (niti direktni, niti indirektni), već se njegovo finansiranje vrši na osnovu ugovornih odnosa sa osnivačem – jedinicom lokalne samouprave. Grad, kao vlasnik puta, obezbeđuje sredstva za finansiranje upravljanja putem kroz:
Sastavni deo godišnjeg programa poslovanja JKP-a, koji se usvaja u skladu sa članom 60. Zakona o javnim preduzećima, je finansijski plan koji prikazuje:
U slučaju da deo aproprijacije za JPP nije iskorišćen u budžetskoj godini, preporučuje se da se ta sredstva, na osnovu odluke nadležnog organa, prenesu u tekuću budžetsku rezervu, odakle mogu biti prenamenjena za tekuće održavanje lokalne putne infrastrukture.
Da li postupak za promenu ličnog imena može pokrenuti ovlašćeno lice ili samo stranka lično?
Članom 346. Porodičnog zakona („Sl. glasnik RS“, br. 18/2005, 72/2011 – dr. zakon i 6/2015) utvrđeno je ko ima pravo na promenu ličnog imena, te shodno tome, propisano je da svako lice koje je navršilo 15. godinu života i koje je sposobno za rasuđivanje ima pravo da promeni svoje lično ime. Dodatno, dete koje je navršilo 10. godinu života i koje je sposobno za rasuđivanje ima pravo na davanje saglasnosti sa promenom ličnog imena. Ovo praktično znači da se pravo na promenu ličnog imena vrši od strane roditelja, odnosno zakonskog zastupnika, do navršene 15. godine života deteta, s tim što dete starosti između 10 i 15 godina ima pravo da formalno iskaže saglasnost na ovakvu promenu, uvek uzimajući u obzir da je sposobno da rasuđuje, u skladu sa svojim uzrastom. Ipak, postoje specifične situacije u kojima Porodični zakon ograničava ovo definisano pravo. Dakle, pravo na promenu ličnog imena ne može se ostvariti ukoliko je u pitanju lice protiv kojeg je u toku krivični postupak za koje se goni po službenoj dužnosti, lice koje je osuđeno za krivično delo za koje se goni po službenoj dužnosti dok kazna nije izvršena, odnosno dok traju pravne posledice osude, lice koje promenom ličnog imena namerava da izbegne neku svoju obavezu, ili lice koje namerava da promeni ime u pogrdno ime, ime kojim se vređa moral ili ime koje je u suprotnosti sa običajima i shvatanjima sredine (član 347. Porodičnog zakona).
Dakle, zahtev za promenom ličnog imena podnosi lice (lično) koje želi da izvrši promenu ličnog imena – imena i prezimena.
U pogledu postupka promene ličnog imena, članom 350. Porodičnog zakona propisano je da je za promenu ličnog imena nadležna opštinska/gradska uprava na čijoj teritoriji podnosilac zahteva za promenu ličnog imena ima prebivalište, odnosno boravište. Stavom 2. ovog člana propisano je da je opštinska uprava koja prihvati zahtev za promenu ličnog imena dužna da o tome obavesti nadležnog matičara radi upisa promene ličnog imena u matičnu knjigu rođenih i venčanih i organ koji vodi evidenciju o prebivalištu građana, dok je stavom 3. propisano da se protiv rešenja o odbijanju zahteva za promenu ličnog imena može izjaviti žalba ministarstvu nadležnom za porodičnu zaštitu u roku od 15 dana od dana prijema rešenja.
Uz pisani zahtev za promenu ličnog imena, lice koje želi da promeni lično ime podnosi ličnu kartu (na uvid) i dokaz o uplati republičke administrativne takse. Ostale podatke/dokumentaciju o kojima se vodi službena evidencija pribavlja nadležni organ i to: izvod iz matične knjige rođenih; izvod iz matične knjige venčanih; uverenje o državljanstvu; izvode iz matične knjige rođenih za decu podnosioca zahteva; uverenje po članu 282. Porodičnog zakona; uverenje da nije podignuta optužnica i da se ne vodi istraga; uverenje o izmirenim poreskim obavezama; izvod iz matične knjige rođenih za decu i uverenje o prebivalištu za podnosioca zahteva i za decu. Ovu dokumentaciju nadležni organ pribavlja shodno članu 9. stav 3. Zakona o opštem upravnom postupku, kojim je propisano da je organ dužan da po službenoj dužnosti, u skladu sa zakonom, vrši uvid u podatke o činjenicama neophodnim za odlučivanje o kojima se vodi službena evidencija, da ih pribavlja i obrađuje, a shodno stavu 2. istog Zakona, postupak se vodi bez odugovlačenja i uz što manje troškove po stranku i drugog učesnika u postupku, ali tako da se izvedu svi dokazi potrebni za pravilno i potpuno utvrđivanje činjeničnog stanja.
U skladu sa članom 103. stav 2. i 3. ZUP-a, ako službenu evidenciju vodi drugi organ, organ koji vodi postupak dužan je da hitno zatraži podatke, a zamoljeni organ da besplatno ustupi podatke u roku od 15 dana, ako nije drukčije propisano. Ako se traženi podaci mogu dobiti elektronskim putem, zamoljeni organ ih dostavlja u najkraćem roku.
IRK je donela mišljenje da se detetu odloži polazak u školu i da ponovo pohađa pripremni predškolski program.Majka se obratila LS Kosjerić sa zahtevom da dete, koje ima ličnog pratioca, ide u predškolsku ustanovu do početka nove školske godine.U PU od 1.juna za to dete neće imati grupa u koju bi moglo da ide, jer predškolci kreću ponovo tek od septembra.Da li može pomoću nekog dokumenta (od IRK ili nekog drugog) da dete pohađa PU u pomenutom periodu, a da direktor taj dokument prihvati?
Članom 55. Zakona o osnovnom obrazovanju vaspitanju ("Sl. glasnik RS", br. 55/2013, 101/2017, 10/2019, 27/2018 - dr. zakon, 129/2021, 92/2023 i 19/2025), data je mogučnost odlaganja upisa u prvi razred osnovne škole za jednu godinu i to jedino na osnovu mišljenja interresorne komisije. Mišljenje mora da sadrži dokaze o potrebi odlaganja i predlog mera dodatne obrazovne, zdravstvene ili socijalne podrške detetu u periodu do polaska u školu. Ovakvo mišljenje interresorne komisije podrazumeva mogućnost ponovnog pohađanja po zakonu obaveznog pripremnog predškolskog programa. Ne postoji drugi pravni osnov niti način da se dete po drugi put upiše i u predškolskoj ustanovi ponovo pohađa pripremni predškolski program.
U pitanju koje ste postavili, sporno je što predškolska ustanova završava sa realizacijom pripremnog predškolskog programa 31. maja, što je u skladu sa propisima, jer ovaj program traje 9 meseci. Ne možemo ulaziti u organizaciju rada predškolske ustanove, niti u to da li je dete za koje postoji mišljenje IRK o odlaganju upisa u prvi razred pohađalo PPP sa celodnevnim boravkom, ili je bilo u programu u trajanju od 4 sata, te Stručna služba SKGO predlaže da se roditelji najpre obrate predškolskoj ustanovi sa molbom da se potraži rešenje koje je u najboljem interesu deteta, a koje je u skladu sa kapacitetima i sa inkluzivnom politikom i praksom predškolske ustanove.
Ko odlucuje i raspisuje javni konkurs o prijemu službenika u opštinskom pravobranilastvu? Planiranje sredstava za isplatu zarade tog službenika na kom razdelu?
Članom 4. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave („Službeni glasnik RS, br. 21/16, 113/17, 113/17-dr. zakon, 95/18, 114/21 i 92/23) predviđeno je da za službenike i nameštenike u autonomnim pokrajinama, prava i dužnosti u ime poslodavca vrši rukovodilac organa, službe ili organizacije autonomne pokrajine iz člana 1. ovog zakona. Za službenike i nameštenike u jedinicama lokalne samouprave, prava i dužnosti u ime poslodavca, vrši načelnik gradske ili opštinske uprave ako je obrazovana kao jedinstven organ, odnosno načelnik uprave za pojedine oblasti, ili načelnik uprave gradske opštine (u daljem tekstu: načelnik uprave), odnosno rukovodilac koji rukovodi službom ili organizacijom iz člana 1. ovog zakona, ili organ nadležan za njegovo postavljenje.
U skladu sa članom 23. Zakona o pravobranilaštvu državni pravobranilac rukovodi radom i predstavlja Državno pravobranilaštvo. Dalje se u članu 53. kaže da pravobraličku funkciju u pravobranilaštvu autonomne pokrajine i pravobranilaštvu jedinice lokalne samouprave obavlja jedno ili više lica izabranih u skladu sa Odlukom o osnivanju pravobranilaštva. Odredbe ovog zakona koje se odnose na Državno pravobranilaštvo primjenjuju se na odgovarajući način na pravobranilaštvo autonomne pokrajine i pravobranilaštvo jedinice lokalne samouprave.
Članom 9. Uredbe o sprovođenju internog i javnog konkursa za popunjavanje radnih mesta u organima AP i JLS („Službeni glasnik RS", broj 107/23) predviđeno je da javni konkurs za popunjavanje izvršilačkog radnog mesta i za prijem pripravnika, oglašava organ, služba ili organizacija u kojoj se popunjava radno mesto u roku od osam dana od dana donošenja rešenja o popunjavanju radnog mesta sprovođenjem javnog konkursa.
Dakle, u ovom konkretnom slučaju odluku o popunjavanju radnog mesta u optšinskom pravobralaštvu javnim konkursom doneše opštinski pravobranilac kao rukovodilac organa pravobranilaštva. Sredstva za zarade u opštinskom pravobranilaštvu planiraju se na razdelu pravobranilaštva.