Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjeKako postupiti u sledecem slucaju * raspisan je Javni konkurs za popunjavanje izvrsilackih radnih mesta u OU-i i to za dva komunalna milicionara i jednog nacelnika odeljenja komunalne milicije / tri radna mesta/, ali su se na konkurs javila samo dva lica koja ispunjavaju sve uslove za komunalnog milicionara, ali se nije prijavilo nijedno lice za nacelnika tog odeljena Koji je sledeci korak u ovakvoj situaciji?
Odredbom člana 16. stav 1. Zakona o komunalnoj miliciji („Službeni glasnik RS“, broj 49/19) propisano je da za rad na poslovima načelnika komunalne milicije službenik mora da ima stečeno visoko obrazovanje iz naučne oblasti pravne nauke na osnovnim akademskim studijama u obimu od najmanje 240 ESPB bodova, master akademskim studijama, master strukovnim studijama, specijalističkim akademskim studijama, specijalističkim strukovnim studijama, odnosno na osnovnim studijama u trajanju od najmanje četiri godine ili specijalističkim studijama na fakultetu i najmanje pet godina radnog iskustva u struci i mora da ispunjava uslove za zasnivanje radnog odnosa utvrđene zakonom koji uređuje prava i dužnosti iz radnog odnosa zaposlenih u jedinicama lokalne samouprave i uslove za zasnivanje radnog odnosa komunalnog milicionara.
Članom 17. ovog zakona određeno je da načelnika komunalne milicije raspoređuje načelnik jedinstvenog organa opštinske, odnosno gradske uprave, odnosno uprave obrazovane za pojedinu oblast u čijem je sastavu komunalna milicija i da službenik može da bude raspoređen, odnosno premešten na radno mesto načelnika komunalne milicije na osnovu rešenja načelnika jedinstvenog organa opštinske, odnosno gradske uprave ili uprave obrazovane za pojedinu oblast u čijem je sastavu komunalna milicija.
Takođe, članom 34. Zakona o komunalnoj miliciji propisano je da se na prava i dužnosti iz radnog odnosa komunalnih milicionara primenjuju se propisi koji uređuju prava i dužnosti iz radnog odnosa zaposlenih u jedinicama lokalne samouprave, ako ovim zakonom nije drukčije uređeno, a članom 35. ovog zakona da komunalni milicionar, pored uslova predviđenih propisima iz člana 34. ovog zakona, mora da ispunjava i posebne uslove, i to da: ima psihofizičku sposobnost potrebnu za obavlјanje poslova komunalne milicije; ne postoje bezbednosne smetnje za obavlјanje poslova komunalnih milicionara; ima položen ispit za komunalnog milicionara (u dalјem tekstu: ispit); ima stečeno najmanje srednje obrazovanje u četvorogodišnjem trajanju i najmanje jednu godinu radnog iskustva u struci, odnosno za načelnika komunalne milicije uslove iz člana 16. stav 1. ovog zakona.
Međutim, st. 3. i 4. člana 35. ovog zakona, određeno je da izuzetno, u radni odnos za obavlјanje poslova komunalnog milicionara može se primiti policijski službenik u statusu ovlašćenog službenog lica, preuzimanjem iz Ministarstva unutrašnjih poslova, pod uslovom da ispunjava i ostale uslove predviđene ovim zakonom, a da se na popunjavanje radnih mesta komunalnih milicionara putem preuzimanja, shodno se primenjuju propisi koji se odnose na preuzimanje službenika.
Članom 91. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave „Službeni glasnik RS", br. 21/2016, 113/2017, 95/2018, 114/2021, 92/2023, 113/2017 - dr. zakon, 95/2018 - dr. zakon, 86/2019 - dr. zakon, 157/2020 - dr. Zakon, 123/2021 - dr. zakon i 19/25 - dr. zakon), propisano je da organ, služba ili organizacija kod jednog poslodavca može preuzeti iz organa, službe ili organizacije kod drugog poslodavca iz člana 4. ovog zakona, odnosno iz državnog organa, bez konkursa, službenika koji je u radnom odnosu na neodređeno vreme, da organ, služba ili organizacija autonomne pokrajine može preuzeti, bez konkursa, službenika koji je u radnom odnosu na neodređeno vreme u drugom organu, službi ili organizaciji kod istog poslodavca i da se preuzimanje službenika vrši se na osnovu sporazuma o preuzimanju uz saglasnost službenika koji se preuzima.
Shodno odredbama Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave, ako javni konkurs nije uspeo, sprovodi se novi javni konkurs.
Na osnovu izloženog u konkretnoj situaciji, možete postupiti u skladu sa odredbama st. 3. i 4. člana 35. Zakona o komunalnoj miliciji ili ćete u skladu sa odredbama Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave sprovesti novi javni konkurs za načelnika odlejenja komunlne milicije.
Javno preduzeće koje se finansira iz budžeta lokalne samouprave i koje u ime i za račun te samouprave upravlja i održava poslovni prostor, zaključilo je ugovor o izvođenju zanatsko- građevinskih radova sa izvođačem koji nije u sistemu PDV-a, dok je javno preduzeće obveznik PDV-a. Ugovoreni radovi obuhvataju: zamenu podova, spuštene plafone, sanaciju zidnih obloga (malterisanje, gletovanje, krečenje), a vrednost ugovora je 2.999.000,00 RSD bez PDV-a. Radovi su planirani kao redovno održavanje objekata (ne uvećava se vrednost objekta, ne poseduje se građevinska dozvola), i u budžetu su evidentirani na kontu 425 (tekuće održavanje), a ne na kontu 511 (investiciono održavanje). Molimo vas za mišljenje: 1. Da li se ovakvi radovi smatraju građevinskim uslugama u smislu Pravilnika o utvrđivanju dobara i usluga iz oblasti građevinarstva? 2. Da li se u ovom slučaju primenjuje obrnuti obračun PDV-a u skladu sa članom 10. stav 2. tačka 3 Zakona o PDV-u, imajući u vidu da je izvođač van sistema PDV-a? 3. Ko ima obavezu da obračuna i plati PDV, i na koji način se pravilno postupa prilikom izdavanja fakture?
Prema Pravilniku o utvrđivanju dobara i usluga iz oblasti građevinarstva za svrhu određivanja poreskog dužnika za porez na dodatnu vrednost („Sl.glasnik RS“, br. 86/2015 i 159/2020), radovi poput zamene podova, spuštenih plafona, sanacije zidova, gletovanja i krečenja spadaju u usluge iz oblasti građevinarstva, bez obzira da li su klasifikovani kao tekuće ili investiciono održavanje u budžetskom smislu.
Prema Zakonu o porezu na dodatu vrednost („Sl. glasnik RS“, br. 84/2004,… i 94/2024): „Poreski dužnik je:
… 3) Primalac dobara i usluga iz oblasti građevinarstva, obveznik PDV, odnosno lice iz člana 9. stav 1. ovog zakona, za promet izvršen od strane obveznika PDV, ako je vrednost tog prometa veća od 500.000 dinara, bez PDV-a”.
Shodno tome, u ovom konkretnom slučaju, nisu ispunjeni uslovi za primenu tzv. obrnutog obračuna, jer član 10. stav 2. Zakona o PDV-u važi isključivo između dva obveznika PDV-a.
Klasifikacija budžetske pozicije (425 za tekuće održavanje) je relevantna za budžetsko praćenje, ali nema uticaj na primenu PDV propisa. Iz svega navedenog sledi da izvođač radova, budući da nije u sistemu PDV-a, izdaje fakturu bez iskazanog PDV-a i JP (naručilac radova), iako je obveznik PDV-a, nema obavezu da obračunava i plaća PDV umesto izvođača, jer izvođač nije obveznik. Međutim, ukoliko JP dalje, refakturiše uslugu lokalnoj samoupravi koja finansira radove (za koju pretpostavljamo da je van PDV sistema), tada faktura sadrži PDV koji JP obračunava.
Navedeni odgovor ni na koji način nije zvanično mišljenje i ne obavezuje u smislu primene. Molimo vas da se za svako tumačenje propisa iz oblasti poreza i poreske politike obratite nadležnom Ministarstvu finansija/Poreskoj upravi.
Pitanje se odnosi na raspisivanje konkursa za imenovanje direktora ustanove kulture čiji je osnivač lokalna samouprava, uz molbu da mi što hitnije odgovorite: Da li Skupština može da da saglasnost za raspisivanje konkursa za imenovanje direktora ustanove kulture ukoliko je ostalo manje od 60 dana (30 dana) do isteka mandata sadašnjeg direktora?
Članom 35. Zakona o kulturi („Sl. glasnik RS“, br. 72/2009, 13/2016, 30/2016 – ispr., 6/2020, 47/2021, 78/2021 i 76/2023) je propisano da se direktor ustanove čiji je osnivač jedinica lokalne samouprave, imenuje na osnovu prethodno sprovedenog javnog konkursa, na period od četiri godine i može biti ponovo imenovan (stav 1.). Stavom 2. ovog člana je predviđeno da Javni konkurs raspisuje i sprovodi upravni odbor ustanove uz prethodnu saglasnost osnivača, dok je stavom 4. istog člana predviđeno da se javni konkurs raspisuje najkasnije 60 dana pre isteka mandata direktora. Takođe, ovim članom je propisano da ukoliko upravni odbor ne raspiše javni konkurs u utvrđenom roku, obavezan je da o razlozima zbog kojih javni konkurs nije raspisan obavesti osnivača.
Dakle, Zakon je izričit po pitanju roka kada se najkasnije može raspisati javni konkurs, a to je 60 dana pre isteka mandata direktora, što znači da se saglasnost osnivača mora pribaviti pre tog roka, tj. ne može da se raspiše 30 dana pre isteka mandata direktora.
Rok od 60 dana jer definisan iz razloga da bi mogao da se sprovede konkursni postupak pre nego sto istekne mandat direktoru ustanove.
Obzirom da ce u ovom slucaju doci do isteka mandata pre nego sto se sprovede konkurs i izabere novi direktor, kao i činjenice da je Zakon po tom pitanju izricit (raspisuje se konkurs najkasnije 60 dana od isteka mandata), potrebno je da skupstina bude obavestena o razlozima zbog kojih javni konkurs nije raspisan, kao i da je neophodno da imenuju vd direktora nakon sto mu istekne mandat. Nakon toga raspisuju konkurs i ulaze u redovan proces izbora novog direktora..
Poštovani, da li se na radnom mestu rukovodilac Odseka za lokalnu poresku administraciju, koje je razvrstano u zvanju samostalni savetnik, može postaviti lice koje ima zakonom propisano radno iskustvo, radi u zvanju savetnik, ocenjena je dovoljnim brojem puta ocenom „ističe se“, ima položen inspektorski ispit i ima pet godina rada na poslovima „poreski kontrolor“ (u smislu napredovanja), a nadasve pitanje zbog odredbe člana 45. Zakona o inspekcijskom nadzoru, kojim je, između ostalog, propisano da: „radom inspekcije može rukovoditi lice koje, pored uslova utvrđenih ovim zakonom za rad na radnom mestu inspektora, ima i najmanje pet godina radnog iskustva na poslovima inspekcijskog nadzora, odnosno u oblasti koja je pod nadzorom te inspekcije“, imajući u vidu da su radna mesta poreski inspektori terenske kontrole sistematizovana u tom odseku?
Prilikom raspoređivanja službenika na radno mesto rukovodioca unutrašnje organizacione jedinice neophodno je imati u vidu član 21. Uredbe o kriterijumima za razvrstavanje radnih mesta i merilima za opis radnih mesta službenika u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave („Sl. glasnik RS“, broj 88/2016, 12/2022, 113/2017 – dr. zakon, 95/2018 – dr. zakon, 86/2019 – dr. zakon, 157/2020 – dr. zakon, 123/2021 – dr. zakon i 19/2025 – dr. zakon). Prema stavu 1. navedenog člana, radna mesta rukovodioca unutrašnje organizacione jedinice mogu da se razvrstaju u zvanje višeg savetnika (u autonomnim pokrajinama i gradu Beogradu), to jest samostalnog savetnika, saradnika ili višeg referenta (u opštinama i gradovima). Stav 2. člana 21. Uredbe utvrđuje da radno mesto rukovodioca unutrašnje organizacione jedinice ne može biti razvrstano u zvanje niže od zvanja ostalih radnih mesta u njoj.
Prema tome, na radno mesto rukovodioca unutrašnje organizacione jedinice ne može biti razvrstan službenik u zvanju savetnika.
Kako u konkretnom slučaju službenik ispunjava uslove za napredovanje i u pogledu ocenjivanja i u pogledu radnog iskustva za zvanje samostalnog savetnika, kao i uslov za rukovodioca inspekcije predviđen članom 45. Zakona o inspekcijskom nadzoru („Sl. glasnik RS“, br. 36/2015, 44/2018 – dr. zakon i 95/2018), potrebno je doneti rešenje o premeštaju u skladu sa članom 133đ Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave. Prilikom donošenja rešenja o premeštaju, pored ostalog, službeniku se utvrđuje koeficijent predviđen za zvanje samostalnog savetnika, kao i dodatni koeficijent u skladu sa članom 5. Uredbe o koeficijentima za obračun plata imenovanih i postavljenih lica i zaposlenih u državnim organima („Sl. glasnik RS“, br. 44/2008 – prečišćen tekst, 2/2012, 113/2017 – dr. zakon, 23/2018, 95/2018 – dr. zakon, 86/2019 – dr. zakon, 157/2020 – dr. zakon, 123/2021 – dr. zakon, 19/2025 – dr. zakon i 39/2025).
Važno je imati u vidu da je pri donošenju rešenja o premeštaju, odnosno napredovanju službenika u zvanje samostalnog savetnika i raspoređivanju na radno mesto rukovodioca unutrašnje organizacione jedinice, potrebno voditi računa o članu 34. Uredbe o kriterijumima za razvrstavanje radnih mesta i merilima za opis radnih mesta službenika u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalnih samouprava, kojim je utvrđeno da Pravilnikom o unutrašnjoj organizaciji i sistematizaciji radnih mesta može biti određeno da u zvanju samostalnog savetnika radi najviše do 20% službenika. Takođe, u skladu sa propisima koji regulišu budžetski sistem Republike Srbije, potrebno je voditi računa o tome da se utvrđeni koeficijent za zvanje samostalnog savetnika, odnosno zarada za konkretnog službenika, uklopi u masu predviđenu za zarade zaposlenih u organima opštine.
Prilikom izrade gradske odluke o radnim vremenu ugostiteljskih objekata, pre svega kaznenih odredbi,da li se može primeniti član 39. Zakona o prekršajima,ako se uzme u obzir član 96.Zakona o ugostiteljstvu, koji propisuje niže novčane kazne: "Novčanom kaznom u iznosu od 30.000 dinara kazniće se za prekršaj pravno lice ako: 1) na ulazu u objekat ne istakne vidno poslovno ime, sedište, matični broj, a na ulazu u ogranak, odnosno izdvojeno mesto, poslovno ime, sedište, matični broj i naziv ili oznaku ogranka, odnosno izdvojenog mesta (član 7. stav 1. tačka 1), član 41. stav 1. tačka 1) i član 55. stav 1. tačka 1)); 2) na ulazu u objekat ne istakne vidno naziv objekta i vrstu objekta prema pretežnoj vrsti usluga koje se u njemu pružaju (član 7. stav 1. tačka 2), član 41. stav 1. tačka 2) i član 55. stav 1. tačka 2)); 3) na ulazu u ugostiteljski objekat ne istakne vidno propisano radno vreme i ne pridržava ga se u svom poslovanju (član 7. stav 1. tačka 3), član 41. stav 1. tačka 3) i član 55. stav 1. tačka 3)). Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i odgovorno lice u pravnom licu novčanom kaznom u iznosu od 6.000 dinara. Za prekršaj iz stava 1. ovog člana kazniće se i preduzetnik novčanom kaznom u iznosu od 20.000 dinara." Da li gradskom odlukom možemo propisati više novčane kazne za nepoštovanje propisanog radnog vremena, a shodno Zakonu o prekršajima?
Ukazujemo da predmetnom odlukom ne treba da se uređuju pitanja koja su već uređena Zakonom o ugostiteljstvu (u nastavku Zakon). Ovo se između ostalog odnosi i na propisivanje kaznenih odredbi uređenih Zakonom.
Tako, u konkretnom slučaju, Zakonom je u članu 7. stav 1. tačka 3) (ili član 41. stav 1. tačka 3) i član 55. stav 1. tačka 3) propisana obaveza ugostitelja da na ulazu u ugostiteljski objekat vidno istakne propisano radno vreme i da ga se u svom poslovanju pridržava. Odredbe članova 41. i 55. odnose se na objekte nautičkog, odnosno lovnog turizma i analognom primenom člana 7. Zakona se odnosi na propisano radno vreme. Ovde se pod propisanim radnim vremenom upravo upućuje na radno vreme propisano odlukom JLS.
Dalje, Zakon za nepostupanje po napred navedenim odredbama propisuje novčanu kaznu u fiksnom iznosu (prekršajni nalog), (član 96. Zakona) koje su, u pogledu raspona zaprećenih novčanih kazni, usaglašene sa odredbama člana 39. stav 2. Zakona o prekršajima.
S tim u vezi, imajući u vidu propisane odredbe napominje se da ono što je uređeno Zakonom se ne može derogirati podzakonskim aktom.
Ujedno se upućuje na ograničenje ovlašćenja turističkih inspektora JLS, koji su propisani Zakonom i to u delu nadzora nad odredbama kojima se propisuje obaveza ugostitelja u delu isticanja poslovnog imena, sedišta, matičnog broja i dr. imajući u vidu odredbe člana 80. stav 8. tač, 1) i 2) Zakona, niti se predmetne odredbe mogu uređivati Odlukom o radnom vremenu.
Takođe se ukazuje na odredbe člana 39. stav 3. Zakona o prekršajima gde je propisano da odlukama skupštine autonomne pokrajine, skupštine opštine, skupštine grada ili skupštine grada Beograda, mogu se propisati novčane kazne samo u fiksnom iznosu, i to od minimalnog do polovine najvišeg fiksnog iznosa propisanog u stavu 2. ovog člana.