Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjeDa li će ovaj predlog zakona o ukidanju mladjih savetnika važiti i za nas koji radimo u lokalnoj samoupravi ili ne.
Izmene i dopune Zakona o državnim službenicima ("Sl. glasnik RS", br. 109/2025), koje su usvojene krajem 2025. godine se odnose isključivo na uređenje prava i dužnosti državnih službenika i pojedina prava i dužnosti nameštenika, tako da se ne odnosi na zaposlene u organima AP i JLS.
Poreski obveznik je preminuo 2018. godine, kada je zatvorena njegova poreska prijava i od tada niko nije zaduživan. U stanu niko nije živeo, te nismo mogli da utvrdimo porez po osnovu korišćenja nepokretnosti. Ostavinska rasprava nije sprovedena do 2025. godine. Da li možemo naslednike da zadužimo pet godina unazad?
Članom 22 Zakona o poreskom postupku i poreskoj administraciji (ZPPPA) propisano je da poresku obavezu preminulog lica ispunjavaju naslednici, u okviru vrednosti nasleđene imovine i u srazmeri sa udelom pojedinog naslednika, u momentu prihvatanja nasledstva. Ove odredbe se ne primenjuju na Republiku kao poslednjeg zakonskog naslednika u smislu zakona kojim se uređuje nasleđivanje.
Članom 2. stav 1. tačka 6) Zakona o porezima na imovinu propisano je da se porez na imovinu plaća na državinu na nepokretnosti na kojoj imalac prava svojine nije poznat ili nije određen.
Članom 10. stav 7. tačka 3) Zakona o porezima na imovinu propisano je da kad je osnov sticanja pravosnažni akt kojim su oglašeni naslednici zaostavštine, za svrhu oporezivanja danom sticanja prava smatra se dan smrti ostavioca.
Prema članu 2a istog zakona kad na nepokretnosti, pored prava svojine, postoji neko od prava, odnosno korišćenje ili državina, iz člana 2. stav 1. tačka 2) do 5) i tačka 7) i 8) ovog zakona,
odnosno u slučaju iz tačke 6) tog člana, porez na imovinu plaća se na to pravo, odnosno na korišćenje ili državinu, a ne na pravo svojine.
Danom smrti poreskog obveznika to lice je prestalo da bude poreski obveznik i imalac prava svojine, a imajući u vidu da od tog dana za predmetnu nepokretnost imalac prava svojine nije određen, poreska obaveza se od dana smrti poreskog obveznika treba utvrditi licu koje ima državinu na predmetnoj nepokretnosti, ako takvo lice postoji.
Ako do dana pravosnažnosti rešenja o nasleđivanju nije utvrđen držalac nepokretnosti, tada se u skladu sa članom 10. stav 7. tačka 3) obaveza utvrđuje nasledniku od dana smrti ostavioca.
Članom 114. ZPPPA propisano je da pravo Poreske uprave na utvrđivanje i naplatu poreza i sporednih poreskih davanja zastareva za pet godina od dana kada je zastarelost počela da teče. Zastarelost prava na utvrđivanje poreza i sporednih poreskih davanja počinje da teče od prvog dana naredne godine od godine u kojoj je trebalo utvrditi porez, odnosno sporedno poresko davanje.
Članom 114d ZPPPA propisano je da se zastarelost prekida svakom radnjom Poreske uprave preduzetom protiv poreskog dužnika u cilju utvrđivanja i naplate poreza i sporednih poreskih davanja. Posle prekida zastarelost počinje teći iznova, a vreme koje je proteklo pre prekida ne računa se u rok za zastarelost.
Imajući u vidu navedene odredbe o zastarelosti prava na utvrđivanje, u slučaju kada je ostavilac preminuo pre navedenog roka zastarelosti prava na utvrđivanje poreske obaveze, a nije bilo prekida zastarelosti prava na utvrđivanje, poreska obaveza se nasledniku utvrđuje 5 godina unazad (u 2025. godini nije zastarelo pravo na utvrđivanje obaveze počev od 1.1.2020. godine).
Da li u slucaju poveravanja obavljanja poslova gradu, konkretno inspekcijskih poslova, republika zadrzava pravo da i ona obavlja te poslove na nivou grada ili ne?
Prema članu 2. stav 1. Zakona o inspekcijskom nadzoru, inspekcijski nadzor je posao državne uprave koji, pored organa državne uprave, mogu vršiti i organi autonomne pokrajine i jedinica lokalne samouprave, kada im je to povereno zakonom. Iz ove odredbe proizlazi da je inspekcijski nadzor po svojoj pravnoj prirodi državni posao, bez obzira na to koji ga organ faktički obavlja.
Prema članu 4. stav 3. Zakona, ovaj zakon se neposredno primenjuje i na inspekcijski nadzor koji, kao povereni posao državne uprave, vrše organi jedinica lokalne samouprave. Time se jasno pravi razlika između: izvorne nadležnosti grada I poverene nadležnosti, u kojoj grad ne postupa kao samostalan nosilac vlasti, već kao produžena ruka države. Poveravanje posla ne znači prenos suverenog ovlašćenja, već samo delegiranje izvršenja.
Ključna odredba za predmetno pitanje je član 12. stav 12. Zakona o inspekcijskom nadzoru, kojim je propisano: „Koordinaciju poslova inspekcijskog nadzora iz delokruga republičke inspekcije poverenih autonomnoj pokrajini i jedinici lokalne samouprave, primenom ovlašćenja u vršenju nadzora nad radom propisanih zakonom kojim se uređuje državna uprava, vrši republička inspekcija.“ To znači da Republika zadržava hijerarhijski i funkcionalni odnos prema inspekcijskim poslovima koji su povereni gradu; republička inspekcija ima pravo da nadzire zakonitost, stručnost i celishodnost rada gradske inspekcije; poveravanje poslova ne isključuje nadležnost Republike, već samo uvodi dodatni nivo vršenja posla.
Prema članu 49. stav 1. Zakona, inspektor je samostalan u radu u granicama ovlašćenja utvrđenih zakonom. Međutim, ova samostalnost odnosi se na pojedinačne upravne radnje, ne isključuje nadzor Republike nad poverenim poslovima i ne može se tumačiti kao isključenje prava Republike da interveniše kada je to potrebno radi zakonite i jedinstvene primene propisa.
Na osnovu navedenih odredaba Zakona o inspekcijskom nadzoru, mišljenje Stručne službe SKGO je da su inspekcijski poslovi po svojoj pravnoj prirodi poslovi državne uprave, bez obzira na to da li ih neposredno vrši republički organ ili su povereni gradu. Poveravanje obavljanja inspekcijskih poslova gradu ne isključuje nadležnost Republike Srbije, niti znači da Republika gubi pravo da se stara o izvršavanju tih poslova. Republika Srbija, putem nadležnog ministarstva i republičke inspekcije, zadržava pravo da vrši inspekcijski nadzor i na teritoriji grada, i to: kroz stručni i hijerarhijski nadzor nad radom gradske inspekcije, kroz davanje obaveznih uputstava i instrukcija, kao i kroz neposredno postupanje u skladu sa zakonom, naročito u slučajevima nezakonitog ili neefikasnog postupanja gradskih inspektora. Stoga, poveravanje inspekcijskih poslova gradu ne isključuje niti suspenduje pravo Republike da i sama obavlja inspekcijske poslove, već predstavlja model podeljenog vršenja državne nadležnosti, uz zadržavanje krajnje odgovornosti Republike za zakonitu i jedinstvenu primenu propisa.
Moje pitanje se odnosi na uslove za postavljenje načelnika ili zamenika načelnika opštinske uprave. Konkretno, da li se u delu koji propisuje 5 godina iskustva u struci, podrazumeva 5 godina radnog iskustva u pravnoj struci, ili se podrazumeva pet godina radnog iskustva na poslovima sa sedmim stepenom obrazovanja. Podrazumeva se da kandidat u trenutku javljanja na konkurs mora da ima obrazovanje pravnika.
Član 68a. Zakona o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave predviđa da se pod radnim iskustvom u struci u smislu odredaba ovog zakona podrazumeva radno iskustvo na poslovima u okviru zahtevane vrste i stepena stručne spreme, odnosno obrazovanja koje se zahteva za radno mesto čije poslove službenik obavlja.
Da li predlog Poslovnika skupštine opštine treba da se podnese Opštinskom veću na utvrđivanje ili predlog podnosi grupa odbornika, odnosno neko drugo radno telo skupštine opštine?
Poslovnik Skupštine opštine predstavlja interni akt predstavničkog tela kojim se uređuju organizacija i način rada Skupštine opštine, odbornika, predsednika Skupštine i radnih tela Skupštine. Saglasno pravnoj prirodi ovog akta i sistemu podele nadležnosti organa lokalne samouprave, predlog Poslovnika ne spada u akte koje utvrđuje Opštinsko veće kao izvršni organ.
U skladu sa Zakonom o lokalnoj samoupravi i Statutom opštine Kladovo, pravo podnošenja predloga Poslovnika Skupštine opštine imaju odbornici, grupa odbornika, predsednik Skupštine opštine, odnosno nadležno radno telo Skupštine (najčešće odbor nadležan za propise ili normativna pitanja), u skladu sa odredbama Statuta.
Opštinsko veće nema obavezu niti ovlašćenje da utvrđuje predlog Poslovnika Skupštine opštine, niti je njegovo prethodno razmatranje ili saglasnost uslov za upućivanje predloga na razmatranje i odlučivanje Skupštini opštine.