Na ovoj stranici SKGO objavljuje odgovore Stručne službe SKGO na pitanja koja iz lokalnih uprava dobija u vezi sa funkcionisanjem lokalne samouprave u različitim oblastima i sa primenom nadležnosti i poslova gradova i opština.
Odgovori su dati polazeći od prethodnih iskustava, uvida i gledišta Stručne službe SKGO o primeni nadležnosti lokalne samouprave, od potvrđene dobre prakse u gradovima i opštinama, kao i od iskustava saradnje SKGO sa partnerima iz republičkih institucija i različitih organizacija koje sarađuju sa lokalnim vlastima u Srbiji. Odgovori Stručne službe SKGO ne predstavljaju zvanično tumačenje primene propisa koji uređuju rad lokalnih vlasti, nego njeno mišljenje u vezi sa konkretnim pitanjem koje je postavljeno.
Baza pitanja i odgovora može se pretraživati preko pojma koje se pojavljuje u određenom pitanju ili odgovoru i preko tematskih oblasti, odnosno podtema, koje čine delove nadležnosti lokalne samouprave u Republici Srbiji.
Sve predloge i komentare u vezi sa ovim servisom možete poslati na e-mejl pitaj@skgo.org
Postavite pitanjeNa osnovu kojih zakonskih članova Rukovodilac može izdati pisani nalog zaposlenom?
Zakon o zaposlenima u autonomnim pokrajinama i jedinicama lokalne samouprave („Službeni glasnik RS“, br. 21/2016, 113/2017, 95/2018, 114/2021, 92/2023) u članu 31. kaže da je službenik dužan da izvrši usmeni nalog rukovodioca, izuzev kad smatra da je nalog suprotan propisima ili pravilima struke, što saopštava rukovodiocu, ili da njegovo izvršenje može da prouzrokuje štetu, što pismenim putem saopštava rukovodiocu.
Ako rukovodilac ponovi nalog u pismenom obliku, službenik je dužan da ga izvrši i o tome pismeno obavesti rukovodioca organa koji vrši nadzor nad radom rukovodioca koji je izdao nalog u pismenom obliku.
Službenik je dužan da odbije izvršenje usmenog ili pismenog naloga ako bi ono predstavljalo kažnjivo delo i da o tome pismeno obavesti rukovodioca organa koji vrši nadzor nad radom rukovodioca koji je izdao nalog u pismenom obliku.
Ako je nalog iz stava 3. ovog člana izdat od strane rukovodioca pokrajinskog organa ili načelnika uprave, odnosno rukovodioca koji rukovodi službom ili organizacijom iz člana 1. ovog zakona, službenik je dužan da odbije izvršenje takvog usmenog ili pismenog naloga i da o tome pismeno obavesti izvršni organ autonomne pokrajine ili gradsko, odnosno opštinsko veće koje vrši nadzor nad radom uprave.
Zaposlena u organu uprave posle porodiljskog odnosno odsustva radi nege deteta počinje da radi u julu 2025. godine, a dete prvu godinu života puni 28. avgusta. Odredbama Zakona o radu propisana je obaveza poslodavca da zaposlenoj ženi, koja se vrati na rad pre isteka godinu dana od rođenja deteta, obezbedi pravo na jednu ili više dnevnih pauza u toku dnevnog rada u ukupnom trajanju od 90 minuta ili na skraćenje dnevnog radnog vremena u trajanju od 90 minuta, kako bi mogla da doji svoje dete, ako dnevno radno vreme zaposlene žene iznosi šest i više časova. Pauza ili skraćeno radno vreme računaju se u radno vreme, a naknada zaposlenoj po tom osnovu isplaćuje se u visini osnovne zarade, uvećane za minuli rad. Poseban kolektivni ugovor za zaposlene u JLS ne sadrži ovu odredbu. Molim Vas za odgovor o postupanju poslodavca - organa uprave, za slučaj ako zaposlena podnese zahtev za ostvarivanje gore navedenog prava.
Članom 9. Zakona o radu ("Sl. glasnik RS", br. 24/2005, 61/2005, 54/2009, 32/2013, 75/2014, 13/2017 - odluka US, 113/2017 i 95/2018 - autentično tumačenje) propisano je da ako opšti akt i pojedine njegove odredbe utvrđuju nepovoljnije uslove rada od uslova utvrđenih zakonom, primenjuju se odredbe zakona.
Član 93a. istog zakona navodi da je poslodavac dužan da zaposlenoj ženi, koja se vrati na rad pre isteka godinu dana od rođenja deteta, obezbedi pravo na jednu ili više dnevnih pauza u toku dnevnog rada u ukupnom trajanju od 90 minuta ili na skraćenje dnevnog radnog vremena u trajanju od 90 minuta, kako bi mogla da doji svoje dete, ako dnevno radno vreme zaposlene žene iznosi šest i više časova.
Pauza ili skraćeno radno vreme iz stava 1. ovog člana računaju se u radno vreme, a naknada zaposlenoj po tom osnovu isplaćuje se u visini osnovne zarade, uvećane za minuli rad.
Dakle, ukoliko zaposlena podnese zahtev za ostvarivanje navedenog prava poslodavac je dužan da joj to pravo i omogući.
Radi se o postavljanju montažno-demontažnog objekta nadstrešnice ispred ugostiteljskog objekta na površini koja je planskim dokumentom predviđena kao površina javne namene, tj. katastarska parcela na kojoj je postavljena nadstrešnica je ulica koja je u sklopu pešačke zone, dok se ugostiteljski objekat nalazi na parceli u privatnoj svojini. Namena nadstrešnice je natkrivanje letnje bašte ugostiteljskog objekta. Površina nadstrešnice oko 20-25m2. Nadstrešnica je od metalnih konstruktivnih elemenata sa metalnim stubovima. Da li uklanjanje postavljene nadstrešnice spada u nadležnost građevinske ili komunalne inspekcije s obzirom da je isti postavljen na javnoj površini? Da li za napred opisani objekat postoji obaveza pribavljanja akta nadležnog organa u skladu sa Zakonom o planiranju i izgradnji?
Zakonom o planiranju i izgradnji ("Sl. glasnik RS", br. 72/2009, 81/2009 - ispr., 64/2010 - odluka US, 24/2011, 121/2012, 42/2013 - odluka US, 50/2013 - odluka US, 98/2013 - odluka US, 132/2014, 145/2014, 83/2018, 31/2019, 37/2019 - dr. zakon, 9/2020, 52/2021 i 62/2023) propisano je članom 144. da se posebna vrsta objekata može graditi, odnosno određeni radovi izvoditi i bez pribavljanja akta nadležnog organa, u skladu sa posebnim propisom iz člana 201. stav 7. tačka 13a) ovog zakona.
Pravilnikom o posebnoj vrsti objekata i posebnoj vrsti radova za koje nije potrebno pribavljati akt nadležnog organa, kao i vrsti objekata koji se grade, odnosno vrsti radova koji se izvode, na osnovu rešenja o odobrenju za izvođenje radova, kao i obimu, sadržaju i kontroli tehničke dokumentacije koja se prilaže uz zahtev i postupku koji nadležni organ sprovodi ("Sl. glasnik RS", br. 87/2023 i 16/2024), članom 2. stav 1. tačka 4. propisano je da su posebne vrste objekata i posebne vrste radova za koje nije potrebno pribavljati akt nadležnog organa i nadstrešnice osnove do 20 m2.
Kada su u pitanju montažni objekti privremenog karaktera na javnim i drugim površinama, članom 146. Zakonom o planiranju i izgradnji propisano je da postavljanje i uklanjanje manjih montažnih objekata privremenog karaktera na javnim i drugim površinama obezbeđuje i uređuje jedinica lokalne samouprave.
Zakonom o komunalnim delatnostima ("Sl. glasnik RS", br. 88/2011, 104/2016, 95/2018 i 94/2024) propisao je, članom 34. da je opštinski, odnosno gradski komunalni inspektor ovlašćen da naloži rešenjem uklanjanje stvari i drugih predmeta sa površina javne namene ako su oni tu ostavljeni protivno propisima.
Na osnovu svega navedenog, mišljenja smo, da bi u zavisnosti od veličine postavljene nadstrešnice i okolnosti konkretnog slučaja, nadzor mogla da izvrši, najpre, komunalna inspekcija, u cilju zaštite javne površine, a potom i građevinska, ukoliko postavljena nadstrešnica spada u one za čije postavljanje je potrebno pribaviti dozvolu.
Imam nedoumicu oko poreza na imovinu za fiziča lica. U koju grupu se razvrstava podrum u okviru kuće? Da li se oporezuje kao kuća ili kao pomoćni objekat? Takođe me zanima slučaj ukoliko je kuća etažirana u stanove. Svaka etaža se oporezuje kao stan ali šta se dešava sa podrumom? Imamo slučaj da je u rešenju o ozakonjenju navedeno da podrumske prostorije iznose recimo 50 m2 i da stanu broj 1 pripada 30 m2 a stanu broj 2 pripada 20 m2. Dakle, deljivi su delovi podruma, tačno određeni. U katastru su uknjiženi samo stanovi ali ne i podrum. Kako se oporezuju podrumske površine, da li kao stan ili kao pomoćni objekti? U prilogu vam dostavljam rešenje o ozakonjenju
Članom 6a Zakona o porezima na imovinu propisano je da se za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu, nepokretnosti se razvrstavaju u sledeće grupe odgovarajućih nepokretnosti: 1) građevinsko zemljište; 2) poljoprivredno zemljište; 3) šumsko zemljište; 4) drugo zemljište; 5) stan; 6) kuća za stanovanje; 7) poslovne zgrade i drugi (nadzemni i podzemni) građevinski objekti koji služe za obavljanje delatnosti; 8) garaže i pomoćni objekti. Ako objekat čini više posebnih celina koje se u smislu stava 1. ovog člana mogu svrstati u različite grupe, svaka posebna celina u okviru objekta se, za potrebe utvrđivanja poreza na imovinu, svrstava u odgovarajuću grupu nepokretnosti. Objekat koji je jedinstvena celina mešovitog karaktera, za potrebe utvrđivanja poreza na imovinu, razvrstava se u skladu sa stavom 1. ovog člana prema pretežnoj nameni.
Prema članu 6b Zakona o porezima na imovinu pod pojmom "pomoćni objekti" podrazumevaju se, između ostalog, samostalni objekti koji ne služe za stanovanje ili obavljanje delatnosti i ne razvrstavaju se u objekte iz člana 6a stav 1. tač. 5) do 7) ovog zakona, i to: - pomoćni objekti koji nisu zgrade (bunari, bazeni, rezervoari, cisterne i sl.); - pomoćne zgrade (prizemne zgrade i zgrade čija je podna površina ispod površine zemlje) koje su u funkciji stambenog, odnosno poslovnog objekta, koji je izgrađen na istom zemljištu (kotlarnice, podrumi, šupe za smeštaj ogreva i sl.). Prema odredbi člana 2. tačka 22) Zakona o planiranju i izgradnji („Sl. glasnik RS", br. 72/09,... 62/23), objekat jeste građevina spojena sa tlom, koja predstavlja fizičku, funkcionalnu, tehničko-tehnološku ili biotehničku celinu (zgrade svih vrsta, saobraćajni, vodoprivredni i energetski objekti, objekti infrastrukture elektronskih komunikacija − kablovska kanalizacija, objekti komunalne infrastrukture, priključak na elektroenergetsku mrežu, industrijski, poljoprivredni i drugi privredni objekti, objekti sporta i rekreacije, groblja, skloništa i sl.) koji može biti podzemni ili nadzemni.
Prema tome, predmet oporezivanja porezom na imovinu su nepokretnosti na teritoriji Republike Srbije na kojima su konstituisana prava, korišćenje ili državina koji su članom 2. st. 1. do 3. Zakona o porezima na imovinu uređeni kao predmet oporezivanja, nezavisno od toga da li je objekat (ili njegov deo), koji je predmet oporezivanja, nadzemni ili podzemni.
Za svrhu utvrđivanja osnovice poreza na imovinu, kod razvrstavanja u grupe odgovarajućih nepokretnosti iz člana 6a stav 1. Zakona o porezima na imovinu, u okviru objekta koji čini više posebnih celina svaka posebna celina se razvrstava u odgovarajuću grupu nepokretnosti. Na primer, ako su u sastavu stambene zgrade za kolektivno stanovanje isključivo stanovi, svaki stan se razvrstava u grupu − Stanovi.
Kada se poreska obaveza utvrđuje za stanove u sastavu stambene zgrade za kolektivno stanovanje čiji su vlasnici različita lica, primenom elemenata korisne površine i prosečne cene kvadratnog metra stanova u zoni (u kojoj se nalazi stambena zgrada u okviru koje su stanovi), prostor koji je u zajedničkoj nedeljivoj svojini što znači i podrumski prostor koji je zajednička nedeljiva svojina, ne uključuje se u korisnu površinu stanova kao posebnih celina u okviru predmetne zgrade (iz razloga što korisnu površinu objekta čini zbir podnih površina između unutrašnjih strana spoljnih zidova objekta, isključujući površine balkona, terasa, lođa, neadaptiranih tavanskih prostora i prostora u zajedničkoj nedeljivoj svojini svih vlasnika ekonomski deljivih celina u okviru istog objekta).
Međutim, ako je u skladu sa odgovarajućom investicionotehničkom dokumentacijom izgrađena posebna celina u okviru objekta koja ima zaseban ulaz (koja nije pripadak konkretnom stanu u okviru objekta, niti je taj prostor zajednička nedeljiva svojina koja po položaju i nameni služi objektu kao celini), čija je podna površina ispod nivoa zemlje i koja može biti samostalni predmet prometa, ta posebna celina predstavlja nepokretnost koja je predmet oporezivanja porezom na imovinu i koja se, za svrhu utvrđivanja poreske osnovice, razvrstava u grupu "garaže i pomoćni objekti". Prema tome, ukoliko je podrum u okviru kuće samostalni objekat (može biti samostalni predmet prometa) isti se razvrstava u grupu "garaže i pomoćni objekti", a ako nije onda ulazi u korisnu površinu kuće za stanovanje. U slučaju kada kuću čini više stanova, ako je podrum u zajedničkoj nedeljivoj svojini svih vlasnika stanova, tada se podrum ne oporezuje, ali u slučaju kada je određeno da svakom stanu pripada određena površina podruma, tada se ta površina pripadajućeg podruma dodaje u korisnu površinu stana i ne može se oporezovati kao pomoćni objekat, jer nije samostalni objekat, već pripada konkretnom stanu.
ZAHTEV ZA PROMENU NAMENE POSLOVNOG PROSTORA U STAMBENI Poslovni prostor , na drugom spratu, poseban deo 29, poslovni prostor od 61 m2 na kp 3171/4 KO Aleksandrovac, za objekat koji je upisan , deo objekta ima odobrenje za upotrebu/izgrađen pre propisa/preuzet iz zemljišne knjige, uvidom RGZ SKN u poseban deo 29, stoji zabeležba da deo objekta nema dozvolu građevinsku i upotrebnu Kako postupiti, objekat poseduje neku upotrebnu dozvolu u procesu legalizacije, međutim postoji i teret da deo objekta nema dozvolu. Da li je moguća promena namene u posebnom delu koji je obuhvaćen ovom upotrebnom dozvolom, iako je stambeno poslovna zgrada kao celina sa teretom , uvid rdz
Zabeležba ovog tipa RGZ obično se stavlja ukoliko se radi o zgradama na kojima je vršena nadogradnja (povećanje spratova u odnosu na prvobitnu građevinsku i upotrebnu dozvolu).
Ukoliko je u toku postupka utvrđeno da se poslovni prostor čija se prenamena traži nalazi u delu zgrade koji je obuhvaćen upotrebnom dozvolu i ukoliko struktura i dimenzije posebnog dela odgovaraju u celosti posebnom delu koji je prikazan u projektnoj dokumentaciji na osnovu koje je izdata upotrebna dozvola, mišljenja smo da nema smetnji za promenu namene predmetnog poslovnog prostora.